Бүгүн:

Акыркы кабарлар

14:43
Борбор Азия өлкөлөрүнүн мурдагы президенттеринин балдары эмне менен алек?
14:41
Бишкекте дүйнөгө аты чыккан артисттер "Тоска" операсын коёт
10:35
Пара алып кармалган министрдин орун басары Жусубалиев камакка алынды
10:34
Лейлекте КамАЗ оодарылып, үч киши каза болду
15:52
Сооронбай Жээнбеков телефондон Шевченкону куттуктады
15:49
Көз сүйүнөт! Бишкектин чок ортосунда "дельфиндер" пайда болду.
14:06
Бишкекте "Айтматов тууралуу 90 суроо" аттуу флешмоб өтөт
14:39
Кыргыз телесине 60 жыл! КТРК мааракесин белгиледи
14:36
Учкучтардын кабинасына кирип алчу. Аскар Акаевдин пилоту экс-президент тууралуу
14:29
Органдар алдында жооп берүүгө даярмын. Карыпбеков КТРКдагы аудит боюнча үн катты
14:18
Иштен кеткеним үчүн 1 млн. сом алдым. Атбашылык аксакал жөнүндө репортаж
14:13
Бишкектеги Лев Толстой менен Садыгалиев көчөлөрүнүн кесилишине светофор коюлду
11:18
Атамбаевдин тарапташтары менен каршылаштары жаңжалдаша кетти. Видео
16:09
10 кызды өстүргөн ноокаттык жубайлар 9 күйөө балалуу болушту
16:03
Сүйгөн кызы өз жанын кыйганын уккан соң, өзүн атып өлтүргөн 21 жаштагы жигиттин акыркы каты жана туугандарынын версиясы
10:20
Бишкекте "Түндүк" бажысынын жетекчи орун басары Мамбетжунушева кармалды
14:22
Бишкекте ар кыл диндин өкүлдөрү ийри отуруп, түз кеңешет
13:36
"Арабадагы майып" коомдук транспортко түшө алабы? Социалдык эксперимент
13:07
Бишкекти жаңы жылга карата кооздоого канча каражат сарпталаары айтылды
10:14
Мэр Суракматов Бишкекти каптаган кара түтүн боюнча үн катты
16:10
Бишкекте майыптар үчүн пандустар орнотулууда
11:56
Каракол: өрт чыккан үйгө суусу жок келген өрт өчүрүүчүлөр, тамсыз калган үй-бүлө
11:25
Жөнөкөй малчынын идеясын автоинспекторлор улап кетти
11:24
"Манас" эл аралык аэропорту убактылуу жабылды. Себеби айтылды
10:05
“Делбиримде” Аселди аткарган Мадина Талипбек Өзбекстанда мыкты актриса аталды
16:18
Бишкекте адамдарды тоноду делген 18 жаштагы балдардын үйүнөн баңгизат табылды
16:27
Бишкек: мектеп окуучулары жетим балдар үйүнө барып белек тартуулашты
16:07
Нарындан Аксыга жер которгон маралдардын абалы айтылды. Сүрөттөр
15:57
Бишкек менен Оштогу басып алынган жерлерди мыйзамдаштыруу сунушталды
15:48
Депутат Кыргызстанга эли визасыз кирген өлкө санын 55ке жеткирүүнү сунуштады
13:45
Балыкчы ШИИБинин имаратынын чатырын шамал учуруп кетти.
10:36
Бишкек мэриясы "Ош" базарындагы абал боюнча расмий пикирин айтты
10:35
"Вечерний Бишкектин" ээси Александр Рябушкин эки айга камакка алынды
11:49
Жүзгө жакын сатуучу "Ош" базарында митинг кылып жатат
11:33
Жаңы жылга карата башкы аянт кантип кооздолот
09:35
Бишкек мэриясы газ менен жүргөн автобус алуу үчүн тендер жарыялады
09:34
Сүрөтү калды тартылып... Жатакананын дубалындагы Бурулайдын элеси. Видео
15:28
Бишкекте Бурулайдын портрети жатакананын дубалына тартылды
15:18
УКМК: Бишкек мэриясы 2017-жылды тосуу үчүн шаарды кооздоодо мыйзам бузган
14:05
Сабырбек Жумабеков дагы бир уникалдуу операция жасады
11:04
Кыргызстан эл аралык жарандык авиациянын кара тизмесинен чыгар-чыкпасы айтылды
17:30
Бишкекте экологияны булгаган жеке мончолор текшерилип жатат.
10:03
Бишкекте эми коомдук тартипке атчан милиционерлер да көз салат
13:27
Жээнбеков Атамбаев менен эмнеге чырдаша кеткенин айтып берди
13:25
Путин Жээнбековду 60 жылдык мааракеси менен куттуктады
Бардык кабарлар

Кыргызстан Кытайдан кантип көз каранды болду. Экономика тууралуу фактылар

Аналитика
48
0

Өткөндө Sputnik Кыргызстандын Түркиядан көз каранды болуусуна жагдайлардын бар-жогун иликтеп чыккан. Бул ирет Кытай жөнүндө, кудуреттүү коңшунун аскерий рычагынан башка дагы кандай күчү бар экендиги туурасында кеп козгодук.

Мамлекеттик карыз

Сентябрь айынын аягына карата Кыргызстандын мамлекеттик тышкы карызы дээрлик 3,8 миллиард долларды түздү, анын 1,7 миллиарды — Кытайга болгон бересе. Анүстүнө, бул өлкөгө карызыбыз соңку он жылдыкта 200 эсе өскөн.

Коңшу өлкө бир катар насыяны кытай өкмөтү тандаган компаниялар ишке ашырсын деген талап менен берет. Буга айкын мисал — Бишкек ЖЭБин заманбапташтыруу, бул долбоорду TBEA ишке ашырсын деген чечимди Кытай кабыл алган. Келишимде көп татаалдыктар болгону аныкталды, маселен, талаш маселелер Кыргызстанда эмес, Гонконгдо чечилери белгиленген Чуулгандуу долбоордун наркы 386 миллион долларды түзгөн.

 

Кыргызстан энергетикадагы бөлөк долбоорлорго да ("Датка" подстанциясы, "Датка – Кемин" электр өткөргүч сызыгы), ошондой эле жолдордун курулушуна (Түндүк — Түштүк, Бишкек — Нарын — Торугарт) ири көлөмдө насыя алган. Аларды да кытайлык ишканалар ишке ашырган.

Башкы инвестор

Кытай — Кыргызстан экономикасынын ири инвесторлорунун бири. Мисалы, узап бараткан жылдын биринчи жарымында 100 миллион доллар түшкөн. Бул - инвестициянын жалпы көлөмүнүн үчтөн биринен көбү. Кытайдан, дегеле 2017-жылга салыштырмалуу өлкөгө акча каражаттарынын агымы төмөндөгөнүн белгилей кетели.

Кыргызстанда кайсы кытайлык компаниялар иштейт?

Кытай бизнеси Кыргызстанга батыл кирип келе жатат. Маселен, соңку жылдары кытайлыктар мунай иштетүүчү эки заводду — Токмок жана Кара-Балтада ("Жунда") жылдык кубаттуулугуна жараша 400 жана 800 миң тонна мунайды кайра иштетет. Бирок алар алигүнчө толук күчүнө кире элек.

Алда канча чакан ишканалар да аз эмес. Кытай Кыргызстанга электромобилдерди (электр менен жүрүүчү унаалар) куроочу завод куруу жагын да караштырат.

33:1 же экспорт-импорт туурасында

Биздин экспорттун түзүмүндө Кытай беш пайызга да жетпеген эң жупуну орунду ээлейт, ал эми импортто 40 пайызга чамалайт. Эгер бул көрсөткүчтөрдү карасак, анда Кытайдан келген импорт биздин экспортко караганда 33 эсеге жогору. Бирок жакында эле кытайлыктар өз базарын ачып, бир тараптуу оюнду токтотууга макул болушкан.

Кыргызстан негизинен Кытайдан бут кийим, кездеме, кийим-кече жана электр машиналарын сатып алат. Белгилей кетсек, Кытайдан алынып келген товарлар биздин ири базарларыбызда, анын ичинде "Дордойдо" да сатылат. Базарлардан миңдеген кыргызстандык нанын таап жейт.

Визалык маселе

2016-жылдын жайында КЭРдин өлкөбүздөгү элчилигинде теракт болгон. Ошол окуя жарандарыбызга аталган мамлекеттин визасын алуу маселесин кыйындаткан. Жүздөгөн студент жана ишкерлер Кытай мамлекетине окууга же товар сатып алууга чыга албай калышкан. Бул көйгөй былтыр гана чечилди.

Гранттар жана армияга көрсөтүлгөн көмөк

Кытай тарап байма-бай грант бөлүп келет. Маселен, Бишкектин көчөлөрүн калыбына келтирүүгө бөлүнөт. Эки долбоор боюнча сумма 100 миллион доллардан ашкан. Иштер былтыр башталган, келерки жылы аягына чыгарылат.

 

Жайында президент Сооронбай Жээнбековдун мамлекеттик иш сапарынын жүрүшүндө Кытай бийлиги 600 миллион юань бөлүүнү убада кылган. Каражат жолдорду жана лабораторияларды куруу жана калыбына келтирүү иштерине, археологиялык казууларга жумшалмакчы. КЭР Кыргызстандын алыскы аймактарын таза суу менен камсыз кылууга 100 миллион доллар которот.

Кытай биздин куралдуу күчтөргө да көмөктөшөт Күзүндө кезектеги грантты бөлүү жөнүндө келишимге, куралдандыруу жана аскердик техника жеткирүү протоколуна кол коюлган.

Кытайдын ири долбоорлору

Бирок бир катар маанилүү долбоорлор дале сөз жүзүндөгү бойдон. Маселен, тээ 2013-жылы башталмак болгон Кыргызстан — Кытай газ түтүгүнүн курулушу. Анын мөөнөтү эми 2019-жылга жылдырылды. 90-жылдардан бери эле Кытай — Кыргызстан — Өзбекстан темир жолун куруу боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп келет. Адеп кытай тарап бул өз ара пайдалуу долбоорду өзү ишке ашырууну сунуштаган, ошенткен күндө да Кыргызстан кендери менен кутулууга тийиш болчу. Бирок мындай вариант Кыргызстанда кескин нааразычылыкты туудурган. Андан тышкары, Кыргызстан эки жактуу да, ШКУ сымал эле көп тараптуу деңгээлде да өнүктүрүү фонддорун түзүүнү бир эмес, бир нече ирет сунуштаган. Бирок Кытай буга анчалык кызыкдарлыгын билдирген эмес.


Дагы: https://sputnik.kg/analytics/20181205/1042294723/kyrgyzstan-kytajdan-kantip-koz-karandy-boldu.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно