Бүгүн:

Акыркы кабарлар

22:35
"Кыргызстан улуттук электр тармагына" жаңы директор дайындалды
21:08
Бюджеттен 500 млн сом бөлүндү – жарандарды коопсуз жайга көчүрүү, азык-түлүк менен камсыздоого багытталат
21:07
Бийлик элди тажиктерге салып берип жатат – Баткендин Аксай айылынын тургундары нааразы
21:05
Кашкар – Ош – Анжиян – Галаба – Хайратон транзиттик каттамы боюнча алгачкы поезд жөнөп кетти
17:44
Яндекс Go кызматы эми Жалал-Абадда иштей баштады
15:11
ИИМ: Тажикстандын кол салуусу боюнча кылмыш иши козголуп, тергөө иштери жүрүп жатат
15:10
Мекен чегин коргоо – ыйык милдет. Президент Кыргызстандын элине кайрылуу жасады
03:40
Кыргыз-тажик чек арасында каза болгондордун саны өсүп, 59 адамга жетти
20:45
Сариев: Биз чоң оюндун айлампасына илиндик окшойт. Рахмондун артында олуттуу күчтөр турат
20:45
Сариев: Биз чоң оюндун айлампасына илиндик окшойт. Рахмондун артында олуттуу күчтөр турат
20:43
Тажикстандын агрессиясы. 15 жаштагы кыргызстандык набыт болду
20:42
Самаркандда Жапаров менен Рахмон чек арадагы кырдаалды талкуулашты
16:32
Садыр Жапаров менен Владимир Путин жолукту
19:57
Парламентте Акылбек Жапаровду отставкага кетирүү маселеси көтөрүлдү
19:54
Кыргыз-тажик чек арасындагы чыр. Кыргызстандын эки жай тургуну жабыркады
19:53
Азимбек Бекназаровдун акимдин орун басары болуп иштеген баласы кармалды
15:00
Маданият министрлиги кыргызстандыктарды ишембиликке катышууга чакырат
14:59
Москвада Кыргызстандын жарандарынын миграциялык көйгөйлөрү талкууланды
14:58
Президент УКМК Чек ара кызматынын учкучсуз учуучу аппараттарынын базасын ачты
14:54
Нарын: болжолдуу наркы 100 млн. еврону түзгөн Куланак ГЭСи курулуп жатат
00:17
Москвада жоголгон тажик блогери Дүйшөмбүдө камакта экени аныкталды
22:47
Инвестор: Кара-Балтадагы текстиль фабрикасынын курулушу жакында бүтөт – 400 миң доллар салынды
22:43
Өзбекстанда Кыргызстандын маданият күндөрү өтөт
22:42
Акжол Махмудов күрөш боюнча дүйнө чемпионатынын жарым финалына чыкты
22:40
Президент: 1-октябрдан тарта пенсия 1700дөн 3400 сомго чейин көтөрүлөт
17:20
Кыргызстан менен Пакистандын ортосундагы аба каттамы жанданат
00:59
Зеленский менен Блинкен Киевде жолугушту
00:55
Балыкчыда акча уурдоого шектелип, 2 эркек киши кармалды
15:25
Бекешев: банктар ыплас жол менен 10 млрд. сом тапты, пайдасын экономикага салсын
15:22
Транспорт министрлиги Бишкек – Ош жолундагы тоннелдерден өтүүчү унаалардан акы алуу тууралуу мыйзам долбоорун чакыртып алды
15:20
Кыргызстан жыл башынан тартып мамлекеттик карызды төлөөгө 20,5 млрд сом багыттады
15:18
Садыр Жапаров КМШга мүчө мамлекеттердин ички иштер министрлерин кабыл алды
19:46
Министрлик: Форма кийип келбеген окуучуну эч ким билим алуу укугунан ажырата албайт
19:45
8 айда бюджетке 99 млрд 961,4 млн сом салык жана төлөмдөр түштү
19:44
Бишкекте Улуттук гвардиянын алдындагы эстелик оңдоп-түзөөдөн өттү
19:44
Жеке ишкерлерден опузалап акча алган кылмыштуу топтун мүчөлөрү кармалды
23:55
Кыргызстанда биринчи керектөөдөгү дары-дармектердин жетиштүү кору бар
23:55
Элдияр Калдарбеков “Кыргызалтындын” төрагасы болуп дайындалды
23:47
"Кыргыз алтындын" жетекчилиги кетип, 33 жаштагы Калдарбеков башкармай болду
23:45
Министр: 5 жылга чейин мектеп, бакча көйгөйүн чечебиз деген план бар
16:19
«Камбар-Ата-1» сыяктуу чоң долбоорлорду жасоо үчүн бир топ мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү керек
16:18
Чек ара: Өзгөндө Кемпир-Абад маселеси көтөрүлдү
16:11
Жолуңар байсалдуу болсун! Президент кыргызстандыктарды Билим күнү менен куттуктады
18:05
КРнын өнөр жайы алтын казып алуунун эсебинен 14.5%га өстү — ЕӨБ
18:03
Элчи Кушчубеков Венгрияда билим алып жаткан кыргыз жарандары менен жолукту
Бардык кабарлар

Эко-активист: Бугу, илбирс, аюу аткандардын актанганын уксаң жакаңды кармайсың

Животные
124
0

Сары-Челекте Кыргызстандын кызыл китебине кирген бугуну атууга шектелип жаткан адамдардын ок атуучу куралы табылганы белгилүү болду. Бул тууралуу облусттук милиция Би-Би-Сиге тастыктады.

Буга чейин корукчулар шектүү 4 киши бугуну союп жатканда үстүнөн чыккан эле. Бирок, алардын жакындары "өлүп жаткан бугуну таап алышыптыр" деген мазмунда ошол жерде кармалган балдардын таламын талашып жатканы сөз болууда. Бугунун атылышы эко-активисттерди түп көтөрүп, кызуу талкууга жем таштады. Алар далилдер жетиштүү экенин айтып, миллондоп айып салып, керек болсо эркинен ажыратууну талап кылышууда.

Бугуну кызыл жаян кылып коруктун аймагында союп жатканда кармаган корукчунун бири - Жекшенбай Бөрүбеков. Ал көзөмөлдөп кыдырып жүргөндө аттардын изин көргөнүн, аны кууп жүрүп олтуруп 4-5 айры мүйүздүү бугуну союп жаткандарды кармап, видеого тарткан. Текшерүү жүргөн учурда корукчунун байкашына караганда, бугунун моюн жана көөдөн тушуна ок тийген экен.

"Бул окуяны көрбөгөн, билбеген киши болуп койбойсуңбү?" деген өтүнүчтөр болгонун, ага карабай кесиптештерин чакырып, тиешелүү документтер толтурулган экен. Корукчу окуя болгон жерди бир канча жолу тинткени менен башында эч кандай курал таба албай коюшканын дагы кошумчалады. Эко-активист Гамал Сооронкулов сөздү дал ушул курал катуу бонча браконьерлердин түрдүү айла-амалдарынан баштады.

"Алардан амал качып кутулбайт. Негизи эле браконьерлердин бир тобу барган сайын тоо-ташка мылтык көтөрбөйүн, бирөнүн көзүнө урунбайын деп мылтыктарын тоо-ташка жаан, кар тийбегендей кылып катып салат. Шекшип турсаң дагы кенедей окту жанына бекем катып, "мен мал издеп кетип баратам, карагат тергени жөнөдүм" деген сыяктуу шумдуктуу жоопторду айтышат. Анан аюу, илбирс атып алган күндө да укмуштуудай актанышат. Бир окуяны билем. Ашынган аңчы илбирс атып колго түшөт. Кийин эмне деп актанды дебейсизби? "Карышкыр элдин малын кырып жатканда мен карышкыр атканы барып, илбирсти бөрү экен деп атып алыптырмын, көрсө илбирс турбайбы" дейт.

Эки жыл мурунку окуяны билсеңер керек, жаңылбасам Кочкор тарапта болсо керек эле. Экологдор браконьерди кармайт. Ал атынан түшпөй керек болсо атып салам деп коркутат. Болбой аны менен алышып атып, кыскасы ал иш сотко жетет. Жазасын алсын деп экологдорубуз да сотко катышат. Сотто болбогон бир чара менен бошоп кеткен экен. Ал чыгып баратып, мыскылдап, шылдындап "канакей, колуңардан эмне келди?" деп басып кетиптир. Ошону кармап, аны менен алышып, атып салам десе болбой күрөшүп жаткан экологдор кандай абалда калды?

Ак илбирсти баалуу терсиси үчүн атышат

 

"Сары-Челекте бугу атылыптыр дегенде ушундай катуу чочудум, ишенбей жаттым. Байкуш канга боюлуп, керилген бугу башы омурулуп, айры-айры болгон мүүзүнөн бери кан чачырап, териси талпак болуп жайылып жатканын көргөндө абдан жаман болдум. Биздин замандын Орозкулдарын көрдүм. Орозкул дагы кенедей Нургазыны каратып коюп, бугунун башын, мүүзүн балталайт эмеспи. Ошол аянычтуу окуядан кийин "Ак кеме" повестиндеги Нургазы кандай жабыр тартты, жүрөгү кандай оорду?

Аягы эмне менен бүттү? Биз кантип ошондон сабак албайбыз? Бугу, марал эптеп көбөйүп, ушул жерлерди биротоло мекендеп, байырлап кетсе экен деп канча мээнет, жылдарыбызды сарптап жатабыз? Булар болсо эми күчкө толуп, эми тукум улай турган бугуларга суук колун салды да. Мыйзам боюнча бугу аткандыгы үчүн алар миллион сом, ошол бугуну биосфералык өзгөчө макамы бар коруктун ичинде атканы үчүн дагы миллион сомун төлөп, беш жылга эркинен ажыратылсын деп катуу талапты коюп жатабыз",- дейт эко-активист Гамал Сооронкулов.

Нарын Мамлекеттик коругунун егери Талантбек Шабдалиев кезинде браконьер болгон. Ал 1990-жылдары марал атып алганына азыркыга чейин катуу өкүнөт

Эко-активист бул окуядан кийин корукка канатташ жашаган жергиликтүүлөр менен кызматташуу, түшүндүрүүнүн дагы башка ыкмалары, экологдордун чоң жыйыны керек деп эсептейт. "Муну башка бир жерден келип бирөө аткан жок да. Дал ошол жердин төрт кулуну кол салды. Тескерисинче жергиликтүү эл башка жаман ойлуулардан бугуну эле эмес, бүтүндөй корукту жапа тырмак коргошу керек эле. Ошондо көзөмөл дагы, көз караш дагы жакшы жагына өзгөрөт",- дейт Гамал Сооронкулов.

Эко-активист Гамал Сооронкулов

 

Бугунун атылышы кызуу талкууланып, шектүүлөрдүн дарегине ачуу сындар айтылганы менен алардын иши кылдат териштирилеби, аныкталса аёосуз жазасын алышабы деген суроо кабыргасынан турат. "Биз фактыны аныктап, тиешелүү документтерин, далил болчу заттардын баарын толугу менен укук коргоо органдарына өткөрүп бердик. Мындан аркы иш эми толугу менен укук коргоо органдарынын колунда. Кармалгандарга кандай чара көрүү биздин ыйгарым укугубузга кирбейт",- деди аталган коруктун жетекчисинин орун басары Нарынбек Мазенов

Кезинде Кыргызстандын баардык токойлуу жерлерин керилген бугу-марал байырлаган. Бирок, Кытайда анын мүүзү дары экен, эркектердин кубатын көтөрөт деп аёосуз кырганда 40 чамалуу гана бугу-марал киши жете алгыс Нарын тоолорунда сакталып калган. Илимий эмгектерде көрсөтүлгөндөй ошол мезгилде Сибирден тарта Ала-Тоого чейин бугуларга кыргын сала турган аңчылык башталып, жылына миңдеген бугуну кырып турушкан. Кезинде Нарында калган саналуу бугу, марал азыр акырындап саны өсүп жатат.


 
https://www.bbc.com/kyrgyz/articles/c9zz602138po

скачать dle 11.0фильмы бесплатно