Бүгүн:

Акыркы кабарлар

10:24
Өкмөт "Жеткиликтүү турак жай" долбоорунун жаңыланган версиясын сунуштады
10:16
Кыргызстан БУУга мүчөлүк акысын убагында төлөгөн өлкөлөрдүн катарына кирди
16:56
КРге эмчек рагын аныктаган алдыңкы аппарат алып келинди. Ал облустарды кыдырат
16:35
Француз компаниясы өлкөдөгү ири аэропортторду оңдоп-түзөөгө кызыкдар
16:26
Вице-мэр: Бишкек болжонуп жаткан коронавирустун экинчи толкунуна даяр
16:06
Парламенттик шайлоодо канча кыргызстандык добуш бере алары белгилүү болду
15:49
Билим берүү министрлиги: бизге болгон элдин ишеними 7%га жогорулады
11:12
Казакстан Россиядагы кыргызстандыктарга "жашыл коридор" ачууга макул болду
16:08
Бишкек менен Ташкент мэриялары кайсы тармакта кызматташары айтылды
16:03
Бир партия 105 млн. сом. Шайлоого аттангандар канча каражат короткону айтылды
15:32
Жээнбеков элди Мамлекеттик тил күнү менен куттуктап, максаттары тууралуу айтты
15:18
Россия Кыргызстан катышкан темир жол долбооруна кызыгып, диалог курууда
12:35
КР — РФ эриш-аркак жылын жыйынтыктоону 2021-жылга жылдыруу сунушталды
12:32
22 миң рубль. Москва — Бишкек каттамына авиабилеттердин октябрдагы баасы айтылды
12:30
Өзгөндө 200 орундуу мектеп курулуп, пайдаланууга берилди.
15:28
Штаб: коомдук жайларда бет кап тагынбагандар эми жазаланышы мүмкүн
15:21
Оренбургга 3200дөй кыргызстандык чогулуп калды. Казакстан жооп бере элек
15:20
Россия Кыргызстанга коронавируска каршы вакцина жөнөтүүнү көздөп жатат
15:12
Кыргызстан Россиядан кызылчага каршы вакцина алат
15:09
Күз — айлыкты көтөртүүгө эң сонун учур. Адис себебин айтты
14:52
Жээнбеков Араванда үгүт учурунда чыккан мушташ боюнча оюн айтты
14:39
Кыргызстандан чет өлкөлөргө ачылган каттамдардын тизмеси
13:30
Паспорт, күбөлүк, транспорт боюнча кеңеш берген атайын номерлер ишке кирди
13:28
Кара-Кечеде көчкү түшкөн аймакка убактылуу жол салынды
13:25
Жээнбеков КР жарандыгы боюнча 4 жарлыкка кол койду
15:58
Россияга барыш үчүн кыргызстандыктар ПЦР-тесттин жыйынтыгын көрсөтүшү керек
13:16
БШК: көпчүлүк “баарына каршы” добуш берсе да ушул партиялар кайра шайлоого катышат
12:30
ИИМ жөлөк болуп чогуу жүргөн кызматтык иттери тууралуу айтып берди.
12:17
Кыргызстандын бийлиги этти экспорттоого тыюу салууну талкуулап жатат
12:12
"Варламов, рахмат!" Бишкек мэриясы флешмоб уюштурду.
11:51
Улуу талант Калыйбек Тагаевдин сөөгү жерге берилди
11:49
Кар жаап салган ашуулардагы жолдор тазаланды.
10:51
65 млн. сомдук зыян. Мурдагы министр Чолпонбаев эки айга тергөө абагына камалды
15:41
Кыргыз-казак чек арасынан жүк ташуучуларды текшерүүсүз өткөрүү макулдашылды
15:18
Кыргыз эл артисти Калыйбек Тагаев көз жумду
15:17
Эми кыргызстандыктар Казакстанга учак менен гана бара алышат
15:07
Кара-Кечедеги трассаны тазалоо мүмкүн болбой калды. Айланма жол курулат
12:14
Бюджеттик негиздеги окууга канча этникалык кыргыз өткөнү айтылды
12:07
Бийлик уруксат берген. Чаткалда алтын казган компания арчаларды кыюуда
11:17
Шайлоо бюллетендерин кайсы ишкана басып чыгарары белгилүү болду
11:16
Мурдагы министр Чолпонбаевге козголгон кылмыш иши тууралуу эмне белгилүү
11:15
Экс-министр Космосбек Чолпонбаев кармалды
11:13
Адис: коронавирусту кайталап жуктургандар жокко эсе болуп чыкты
11:09
Экинчи толкунга даярдыкпы? Бийлик дарынын 65 түрүн камдай баштады
10:58
Кыргызстанда окуучулар октябрдан тарта мектепке бара башташы мүмкүн
Бардык кабарлар

Мамлекет карамагындагы ЖОЖдордон кандай пайда көрөт? КУУнун киреше булактары

Редактордун колонкасы
66
0

Кыргызстанда жалпы 68 жогорку окуу жайы бар. Алардын 33ү мамлекеттик болуп эсептелинсе, 35и — жеке менчик.

Мына ошол мамлекеттин карамагындагы университеттерден өлкөнүн бюджетине жыл сайын канча каражат бөлүнүп турарын жана мамлекет тарабынан жогорку окуу жайларга канча акча караларын билүү максатында бир катар окуу жайларга баш багууну эп көрдүк.

Алгач эле жогорку билим берүүнүн көч башы болгон окуу жайлардын бири Кыргыз улуттук университетине кайрылып, КУУнун административдик жана чарба иштери боюнча проректору Туратбек Суранаев менен Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигинин кабарчысы маек даярдады. 

Проректор по административно-хозяйственной работе, доктор экономических наук Туратбек Суранаев
© ФОТО / ПРЕСС-СЛУЖБА КНУ
КУУнун административдик жана чарба иштери боюнча проректору Туратбек Суранаев

— КУУда жалпы студенттердин канчасы бюджеттик, канчасы келишимдик негизде билим алат?

—  2020-жылдын 1-январына карата Кыргыз улуттук университетинде жалпы 17 676 студент окуп жатканы белгилүү. Анын ичинен бюджеттик негизде 1 346, ал эми келишимдик негизде 16 330 студент билим алат. Жылына 6 миңдей бүтүрүүчү окуу жайды аяктап, алардын ордуна ошончо абитуриент кабыл алынат. Анын ичинде кыскарып кеткендери да болот.

— Контракттан жылына университетке канча каражат түшөт?

— Университетте эң жогорку келишимдик баа Кыргыз-Европа факультетинде (КЕФ), ага студент жылына 46 миң сом төлөйт. Бул факультетте экономикага байланышкан адистер даярдалат. Эң арзан контракттык төлөм — жылына 31 000 сом. Мындай каражат менен физика, химия, кыргыз филологиясы факультеттеринин студенттери окушат. Ал эми жылына университетке студенттерден 485 миллион сом түшүп турат.

 

— Каражат кандайча бөлүштүрүлөт?

— Биздин нормативдик документ боюнча контракттын 80 пайызын окуу жайдын мугалимдерине айлык катары төлөйбүз. Калган 20 пайызы социалдык фондго, коммуналдык төлөмдөргө, иш сапарга чыгууга, эмеректерди алууга жана оңдоп-түзөө иштерине чыгымдалат.

— КУУ өлкөнүн казынасы үчүн  жылына канча каражат төгөт?

— Мамлекетке улуттук университет киреше булагы жана социалдык фонд боюнча салык төлөйт. Конракттын акчасынан айына 24 миллион сомду мугалимдерге айлык катары төлөйбүз. Анткени мамлекеттен университетке бюджеттик орундар үчүн жылына 40 миллион сом бөлүнөт. Анын 60-70 пайызы мугалимдердин айлыгына кетет. Мисалы, улук окутуучу үчүн мамлекет 6 миң сом айлык караса, университет ага саатына, илимий даражасына жараша акча кошуп берет. Калган 12 миллион сом казынага салык катары кетет. Ошондо эсептей келгенде бир жылда 144 миллион сом мамлекеттин бюджетине төгөбүз.

Контракттан тышкары төрт жатаканадан жылына 12 миллион сом, университеттин Ысык-Көлдөгү пансионатынан 6 миллион сом жана сегиз диссертациялык кеңештен да каражат түшүп турат. Окуудан тышкары, ушуга окшогон дагы киреше булактары бар.

 

Свет, суу, коммуналдык төлөмдөргө ж.б. тейлөөлөр боюнча өлкөнүн казынасына университет тарабынан жылына 564 миллион сом түшөт. 

— Окуу төлөмү жылына канча пайызга өсүүдө?

— Бул базар экономикасына, инфляцияга  жараша болот. Кээ бир факультеттер окутуу баасын 5-10 пайызга жогорулатып жатышат. Айрым факультеттерде контракт жогоруласа, кээ биринде түшүп калат. Мисалга, физика, метеорология факультетине контракт эмес, бюджеттик орундарды толуктай албай жатабыз. Мындай факультеттердин контракт акчасы жогору болсо, окууга балдар деле барбайт. Мындан 3-4 жыл мурун контракт менен окуган студенттердин саны 28 миң болчу. Быйыл 16330 эле студент бар.

— Бюджеттик орундар кескин кыскарууда. Акыркы беш жылды алганда канча пайызга азайды?

— Статистика боюнча, бюджеттик орундар 30 пайызга кыскарган. 2015-жылы бюджетте 2 100 студент окуса, 2020-жылга карата 1 346 студент билим алууда.

— Келечекте бюджеттик орундар такыр эле жоюлуп кетпейби?

— Андай план жок. Анткени мамлекеттик программа бар, ага ылайык, мамлекетке керектүү адистерди даярдашыбыз керек. Бюджеттик орундар көбүнчө мугалим адистигине берилет. Бюджеттик негизде ЖОЖду аяктаган адис жогорку билимин аныктоочу кагазы менен кайсы аймакта мугалим жетишпесе, ошол жакка эки жыл мамлекетке иштеп берүүгө милдеттүү. Андан кийин гана эмгек китепчеси каралып, диплому колуна берилет. Жогорудагы программа менен болгону эки-үч гана мамлекеттик жогорку билим берүүчү окуу жайлар иш алып барып жатат.

Дагы: https://sputnik.kg/society/20200213/1047058880/uluttuk-universitet-maek.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно
18+ © 2016 - Все права соблюдены.
Любое копирование, в т.ч. отдельных частей текстов или изображений, публикация и републикация, перепечатка или любое другое распространение информации, в какой бы форме и каким бы техническим способом оно не осуществлялось, строго запрещается без предварительного письменного согласия со стороны редакции. Во время цитирования информации подписчиками ссылки обязательны. Допускается цитирование материалов сайта без получения предварительного согласия, но в объеме не более одного абзаца и с обязательной прямой, открытой для поисковых систем гиперссылкой на сайт не ниже, чем во втором абзаце текста.
счетчик счетчик