Бүгүн:

Акыркы кабарлар

14:19
Күн катуу сууктаса Бишкек ТЭЦи 3 күн ичинде жылуулук бере алат
14:05
Суракматов сөзүнө турду! Сабалган окуучу боюнча чоңдор жазаланды
14:04
Бишкекте фитосанитардык логистикалык борбор ачылды.
14:01
Бишкекте фонтандардын маалы бүттү
13:59
Мэрия жылуулукту качан берерин эки күндөн кийин так айтат
11:16
Кыргызстандын дагы бир учагы Москвада уча албай турат. Окуянын жоо-жайы
11:13
Бишкек — Ош жолундагы кыш. Кар менен тумандын видеосу
11:06
Көлдө чабак деп кайсы балык сатылып жатканын билбейсиңер да... Экологдун маеги
10:53
Мэр Азиз Суракматов оозу жырылгыча сабалган окуучудан кабар алды
10:21
Тигүүчү, тамада, ырчы. Өз кесибинен тыш кошумча жумушта иштеген мугалимдер
10:19
Чаткалда эски мектеп өрттөнүп, окуучулар китепсиз калды.
09:26
Бишкек тумчугуп баратат. Борбор калааны көчүрүү тууралуу 6 пикир
12:23
Милиция айдоочуларга дөңгөлөктү маалында алмаштырууну эскертти
12:21
Россия Борбор Азияга ракты дарылоо боюнча жардам берүүнү көздөйт
10:14
Бишкектеги кафенин кызматкерлерин катуу сабаган үч кишинин бирөө кармалды
10:03
Карамушкина Санкт-Петербургдагы кыргыздардын абалына кейиди
10:01
Депутат: куш тумоосу деп жатып ишкерлерге тоскоолдук жараткан жокпузбу?
10:37
Чүй облусунда үч туугандын машинасы табылып, өздөрү изделүүдө. Сүрөт
10:32
Бүгүн эл аралык кыздар күнү. Бишкекте кандай иш-чаралар өтөт
10:27
Кесиптешинин кылыгын жашырган 10 милиционерге чара көрүлдү
10:22
Новопокровкада алабайдын талоонуна калган кыз башынан жаракат алды. Милиция эмне деди
09:40
Депутат: Кыргызстанда эки гана лаборатория стандартка жооп берет
09:37
Султан Жумагуловдун сөөгү жерге берилди
09:35
Чүйдүн Казакстан менен чектешкен жери боюнча үч мекеме үч башка жооп берди
09:31
Бүгүн эртең менен Алайда жер силкинди
09:27
Махабат Мавлянова: коом моралдык жактан деградация болуп жатат
09:26
КР жарандары канча өлкөгө визасыз кире алат? Паспорттор рейтинги
10:40
Астанада төрт өлкөнүн төкмөлөрү катышкан эл аралык айтыш өтөт
10:39
Эмнеге Кыргызстандан акча сыртка "агып" кетет. Адистердин жообу
10:30
Бишкектин эң начар жана эң мыкты кафе-ресторандары. Тизме
10:26
Министр боло калам деп чырга кабылып... ЖКнын "атагы чыккан" экс-депутаттары
10:18
Лунара Мамытова кызматын тапшырат
10:09
Лейлектин айылдарына кар жаады. Жеринен алынган сүрөттөр
10:03
Бишкекте кышкысын селсаяктар үчүн баш калкалоочу жайлар ачылат. Даректер
09:52
Кыргызстандын ири ишканаларын ким тескейт? Таскагы катуу 8 жетекчи
09:35
Прокуратура Исакунова, Каденова, Мамытова кайсы жакка кантип барганын ачыктады
09:15
Кыргызстандык режиссердун "Аврора" тасмасы Кореядагы фестивалда күч сынашууда
11:09
Кыргызстандык режиссердун "Аврора" тасмасы Кореядагы фестивалда күч сынашууда
10:56
Керек болсо жапжаш сулуу кыздар да жуунбайт! Кыргыз хирургу гигиена тууралуу
10:37
Москвада жоголуп кеткен кыргызстандык бир сутка бою изделди
10:36
Сооронбай Жээнбеков: авиаучуулардын коопсуздугун күчөтүү зарыл
10:35
Темир устанын баласы... Улуу окумуштуу Болот Юнусалиев тууралуу 6 факты
09:18
Министр Султан Жумагулов дүйнө салды
13:45
Айтматовсуз дүйнөлүк маданият бөксөрө түшөт. Жээнбеков улуу жазуучу тууралуу
13:44
Жээнбеков: "Ысык-Көл форуму" мезгилдин чакырыктарына жаңычыл жооп сунуштаган
Бардык кабарлар

Радикализм боюнча аялдарга түшүндүрүү иштерин жүргүзүү керек

Редактордун колонкасы
191
0

Ал эми өлкөнүн укук коргоо органдары Сирия менен Иракта согуштук аракеттерге катышкан кыргызстандыктардын саны 500дөн ашканын, алардын 140ка жакыны аял, 100гө жакыны балдар экенин кабарлаган. Согушта 92 кыргызстандык мерт болгону айтылган. Сирияга баруу бул турмуштук зарылдыкпы, же түшүнбөстүктөн улам азгырыкка берилип кетип жатышкандыгы коомчулук арасында ар кандай түшүнбөстүк ойлорду жаратып келүүдө.


Кыргызстан боюнча 2834 мечит болсо, Жалал-Абад облусунун аймагында 600дөн ашык мечиттин 593ү каттоодон өткөн. Мындан сырткары, ислам динин тереңдетип окута турган 8 медресе бар. Бул медреселердин бешөөндө балдар жана алтоосунда кыздар диний билим алышат. Ал эми Жалал-Абад облустук ИИБнын 10-бөлүмүнөн алынган маалыматка караганда, сот аркылуу тыюу салынган "Хиз-бут-Тахрир” уюмунун жана "Йакын инкар" тобунун өкүлдөрү облустун бир катар район-шаарларында бар. Аларды укук коргоо органдары каттоого алып, түшүндүрүү иштерин жүргүзүп келишет.


"Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору

Бүгүнкү күндө дүйнөнүн ар тарабында Ислам динине наалат айткан, канчалаган адамдар жабыр тарткан терроризм жана радикализмдин кесепетинен дүйнөнүн өтө көйгөлүү маселелеринин бирине айланды. Тыюу салынган уюмдарга кээ бир атуулдарыбыз маалыматтын туура эместигинен киришсе, кээлери такыр эле бул маселеде так түшүнүктөрүнүн жоктугунан кирип жатышат.


Кыргыз Республикасынын Дин иштер боюнча мамлекеттик комиссиясы жана ПРООНдун жүргүзгөн изилдөөсүнүн жыйынтыгы боюнча (2016-жыл, 20-сентябрь) калк арасында радикализацияны алдын-алуу боюнча бир катар иш-чараларды өткөрүүнү пландаштырып, Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020 жж. Мамлекеттик саясаттын Концепциясы кабыл алынган.

Акыркы жылдары дүйнө жүзүндө радикализация маселеси күч алып баштаган учурда Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппараты, Премьер-министринин Аппараты, Дин иштер боюнча мамлекеттик комиссиясы жана өкмөттүк эмес уюмдардын өнөктөштүгү менен ПРООНдун «Тынчтык жана өнүктүрүү» программасынын алкагындагы жана Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020-жылдарга Мамлекеттик саясаттын Концепциясынын негизинде "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору ишке ашып жатат. Долбоор алкагында калк арасында радикализацияны алдын алуу боюнча иш-чараларды өткөрүү көздөлгөн.


"Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамалдын берген маалыматына караганда, ПРООНдун колдоосунда "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоорунун алкагында Кыргызстандын Ош, Жалал-Абад, Баткен, Чүй жана Ысык-Көл облустарындагы жергиликтүү аялдар менен иш аллып барышууда. Ошондой эле, жергиликтүү бийилик, өзүн-өзү башкаруу органдарынын, дин кызматкерлеринин жана жергиликтүү активисттердин катышуусунда окуп-үйрөтүү тренингдери өткөрүлдү. Аталган тренингдерде катышуучуларга радикализм маселелери боюнча кеңири маалыматтар берилип, жергиликтүү жашоочулардын катышуусунда толеранттуулук, сабырдуулук боюнча түшүндүрүү иштери жүргүзүлгөн. Бул жолугушууларга аялдар, алардын арасында медреселердин окутуучулары, аялдар комиттеринин жетекчилери, ошондой эле айрым жерлерде мечиттердин имамдары катышышкан.


Катышуучуларга КР Мамлекеттик Дин иштери боюнча комиссиясынын өкүлдөрү өлкөдөгү диний кырдаал боюнча, жана Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020-жылдарга Мамлекеттик саясаттын Концепциясы жөнүндө, Чүй облусунун казыятынын өкүлдөрү Ислам дининин диндер арасында болгон көз карашы, жана "Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамал "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору боюнча калк арасында бири-бирин урматтоо тууралуу маалыматтар берилген. Мындан сырткары, жолгушууларда "Толеранттуулук" боюнча кыска метраждуу видеороликтер көрсөтүлүп, аялдар жана кыздар үчүн "Радикализмди алдын алуу" боюнча атайын чыгарылган практикалык колдонмо таратылган.


Бул иш-чаралар Мамлекеттик Дин комиссиясынын өкүлү, ИИМдин Онунчу башкы башкармалыгынын кызматкерлери менен биргеликте ишке ашты. Мындан тышкары, журналисттер үчүн Бишкекте, Ошто, Баткенде "ММК алкагында радикализмди алдын-алуу” аталышындагы тренингдер өткөрүлдү. Бул тренингге журналисттер, студенттер катышып, керектүү маалыматтарды алышты.


Аял – бейпилдиктин тиреги "Мутакалим” коомунун жетекчисинин орун басары Изаура Масеитованын "mutakallim.kg” Интернет сайтына берген маегине караганда, диний терроризм, экстремизм жана радикализмди алдын-алуу үчүн коом биринчиден аялдардын диний билимин жогорулатуу маселесине басым жасайт. Анткени илимдүү, билимдүү адамдар эч качан четтен чыкпайт.


- Исламда сабырдуулук бар. Ислам дини билим алууга, адептүүлүккө, түз жүрүүгө, адамдын руханий жактан өсүп-өнүгүүсүн колдогон, кайрымдуулукка чакырган дин. Андыктан, биз мүмкүнчүлүгүбүзгө жараша атуулдарыбызга Исламдагы руханий баалуулуктарды жеткирүүгө басым жасайбыз. Аял бейпил турмушту курууда чоң роль ойнойт. "Эркекти тарбияласаң, бир адамды тарбиялайсың, ал эми аялды тарбияласаң, бүтүндөй келечек муунду тарбиялайсың” – деген акылман кеп буга толук далил, - деп жооп берген И. Масеитова.


Көп жылдардан бери Степное айылындагы аялдар абагында ыйман жана Курандан сабак берген Дүйшеева Каныгуль: - Мен көп жылдан бери аялдарга Куран жана ыйман боюнча сабак берип келем. Бул маселе өтө көйгөйлүү, ошондуктан сабак өтүү учурунда бул маселеге көбүрөөк токтолуп, конкреттүү маалыматтарды түшүндүрүүгө аракеттенем. Жогоруда айтылгандай, сабак учурунда мамлекет тарабынан кабыл алынган Мамлекеттик Концепциянын негизин түзгөн олуттуу маселелерди аудиториябызга түшүндүрүүгө аракеттенебиз. Угуучуларыбыздын радикализм маселесинин тегерегиндеги ар кыл суроолоруна, түшүнбөстүктөрүн аяттардын жана хадистердин негизинде ынанымдуу жооптор менен түшүндүрүүгө аракеттенебиз. Белгилей кетүүчү жагдай - биз абактагы аялдар менен ишибизди 2003-жылдан бери алып баруудабыз. Кубанычтуусу, абактагылардын арасынан, тартиби жакшы жакка өзгөрүп, мөөнөтүнөн мурда амнистияга чыккандар бар. Биз алардын жашоо-шарты оор болсо, жакындан жардам берип, жумушу жокторго жумуш таап иштеп кетишине жана реабилитациясына көмөк көрсөтөбүз.

Менин жеке оюмча, тыюу салынган уюмдарга кирген аялдардын көпчүлүгүнүн Ислам дини тууралуу түшүнүгү жок, чала, билимсиз молдо сымалдардын такталбаган маалыматтарын кабыл алып, келечек жашоосуна балта чаап алышкан учурлар жок эмес. Ар бир атуул акыл-сезимдерине кандайдыр-бир чындыкка коошпогон, шек санай турган маалыматтарды угаары менен Кыргызстан мусулмандарынын Дин башкармалыгына дароо кайрылышып, чындыгын тактоолору шарт.


"Мутакалим” коомунда мектеп жашындагы балдар-кыздарга ыйман жана адеп сабактары боюнча мугалими Жылдыз Жайлообекованын "mutakallim.kg” Интернет сайтына берген маалыматына караганда, эң башкысы жаш балдарга азыртадан туура тарбия берүү биздин мусулмандык парзыбыз. Тарбияны ата-энесинен, окуткан агай-эжелеринен болсо, таасирдүү болот.

- Экинчиден, өспүрүмдөрдүн бош убактыларын өткөрүүсүн көзөмөлдөп, алардын пайдалуу иштер менен алектенишине кам көрүшүбүз керек. Биринчи кезекте, аларды жөндөм каалоолоруна ылайык ар кандай спорт ийримдерге катыштырып, кошумча чет тилдерди үйрөнүшүнө көмөктөшүүбүз керек. Анткени, бүгүнкү келечек ээлери бош убактыларын туура пайдаланганды билишпей, компьютердик оюндарга жык толгон социадык тармактарга кирип, андагы акыл-сезимге, калыптануусуна терс таасирин тийгизген туура эмес маалыматтарды кабыл алгандар да жок эмес. Өткөн жылы кабыл алынган мамлекеттик Концепциянын негизинде 56 орто мектептерде диндердин тарыхы боюнча сабактар окутулуп жатат. Биз сабак берүү программабыздын өзөгүн окуучуларыбыздын мекенди сүйүү, адеп, ыймандуулукту бекем тутуу, алардын патриоттук сезимдерин жаш кезинен ойготуу түзөт. Учурда алар толук ишке ашырылып келет, - дейт Ж.Жайлообекова.


Ал эми И Масеитованын пикиринде, аталган тема боюнча социалдык видео роликтерди тартып калкка жайылтуубуз керек. Мындан тышкары, дин таануучу, Мамлекеттик дин комиссиясынын өкүлдөрүнөн, Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгынан жана ИИМдин 10-башкы башкармалыгынын кызматкерлери менен биргеликте элге, туура жана так маалымат берүү үчүн теле-гезиттер менен байланышты бекемдеп, бул жагдайда маалыматтарды байма-бай берүүнү колго алуубуз керек.

Ал эми Ж Жайлообекованын маалыматына караганда, сабак берип, абакатагы аялдар менен иштешүүдөн, ар кандай окутуу курстарын өткөрүүдөн тышкары, "Мутакалим” коомунда квалификациялуу юрист жана психолог акысыз түрдө кызмат көрсөтүшөт. Кайрылгандардын көпчүлүгү аялдар. Алардын арасында мүмкүнчүлүгү жоктор болсо, коомдун юристи ал адамдын иши бүткүчө акысыз кызмат көрсөтүп, жардам берет.


Кыргызстан мусулмандар Дин башкармалыгындагы ачылган, бирок толук кандуу иштей албай жаткан Аялдар бөлүмүн тезирээк жандандыруу, бүгүнкү күндүн талабы.


- Бул олуттуу маселени ишке ашырууда айыл аймактардагы аялдар менен тыгыз байланышты бекемдеп, аларды да аталган маселеге тартуубуз керек. Кыргызстанда 2834 мечит болсо, ал жерде аялдарга өзүнчө эки бөлмө куруп койсо жакшы болмок.

Радикалимзге каршы күрөшүүдө чоң салым кошмокпуз. Ислам дининде аялдардын ордун күчөтүү үчүн – аялдардын диний сабаттуулугун көтөрүп, аларды системалык түрдө окутуу зарыл. Бул радикализмдин алдын алууга жакшы жардам берет”, - дейт "Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамал.


скачать dle 11.0фильмы бесплатно