Бүгүн:

Акыркы кабарлар

17:13
Баткенде окуучу кыздар мушташып, 10-класстын окуучусу өз жанын кыйды
17:06
Сүлүктүдө 20 жылдык бүтүрүүчүлөр аз камсыз үй-бүлөнүн үйүн оңдоп беришти
15:59
Жайга бир жума калганда Ысык-Көлгө кар жаап салды. Сүрөт
15:57
Ат-Башы районунда кар калың жаагандыгына байланыштуу бир чабандын 200 койу өлдү
15:52
Кара-Кулжа районунда шамалдан 5 жашар кыз жабыркады
15:50
Талас районунда ылдамдыгы секундасына 10-12 метрге жеткен шамал катталды
12:35
Жайга бир жума калганда Ысык-Көлгө кар жаап салды.
20:42
Өрт чыгуу учурурунда алгачкы аракеттерин машыктыруу
17:38
Лейлекте Кокон хандыгынын учурунда курулган мечитке жаштар жылыткыч коюп беришти
17:32
Баткендеги аскер бөлүктө «Апам жапкан нанды сагындым» акциясы өттү
17:27
Россияда эмгектенген кадамжайлык тургундар көрүстөндөрдүн айланасын курчоого акчалай жардам көрсөтүштү
14:35
Баткенде 25-майда милиция кызматкерлери күчөтүлгөн тартипте иштейт
14:34
Бир аял мерт болуп, жети киши жабыркаган. Бишкек — Ош жолунда эки унаа кагышты
14:27
Лейлектеги сел 58,8 млн сомдук зыян келтирди
09:20
Жаңы үйлүү болгондо ыйладым. Өзгөндө 20 жылдыктар пенсионерге там салып берди
09:16
Элчилик: Подмосковьеде 27 жаштагы кыргызстандык жаран киши колдуу болду
17:05
Баткенде «Шайыр апалар клубу» сынагы өтүп жатат
16:59
Лейлектеги 15 энеге «Баатыр эне» ордени тапшырылды
16:13
Кызыл-Кыя шаары менен Лейлек районундагы турак үйлөрдү суу каптады
16:03
Баткенде Акыркы коңгуроодо окуучулардын унааларда жүрүшүнө тыюу салынды
15:48
Интеллигенция, Жээнбеков жана небере тууралуу. Роза Отунбаева менен маек
15:47
Абылгазиев Centerra Gold Inc. жетекчилиги менен жолукту. Ортодо эмне кеп болду
15:46
Бензин менен дизель канчага кымбаттарын мунай ташуучулар кабарлашты
15:46
ТИМ: чет өлкөдө жакыны каза болгондорго 50 миң сом компенсация төлөнөт
15:45
Мирзиёев Путинге АКШга болгон сапары тууралуу айтып берди
15:44
Өмүрүн тобокелге салып терезе жууган окуучулар боюнча мугалимдер жазаланды
15:43
Самал Еслямова: "Айка" боюнча мага бир гана адамдын пикири баалуу
15:42
Бишкекте иштеп жүрүп дайынсыз жоголгон ноокаттык киши изделүүдө. Сүрөт
15:41
Кайырчылык кылган аялдын банк эсебинде миллион доллар болгон
17:57
Президент, премьер, спикер. Бийликтегилердин кимисинин оозу бек
17:56
Сапар Исаков Кытайга канча жолу учканын айтты
17:56
Беш айда 2 млн. сом таптым. Спорттогу ишкер Сталбек уулу менен аңгеме-дүкөн
17:55
Кыргызстанда кайсы кесипке суроо-талап күч? Рейтинг
17:54
Кыргыз эл жазуучусу Көчкөн Сактанов дүйнө салды
17:53
Ысык суу өчтү! Бишкектеги мончолордун дареги жана баасы
17:52
"Милиционер пара бер дегендей колумду сылады". Кара-Сууда тартылган видео
17:13
Жубайлар: Баткендеги Ж.Топчубаев менен Н.Асатова 17 жылдан бери чек араны кайтарып келишет
17:01
Баткенде 41 аялга «Баатыр эне» ордени тапшырылды
16:33
Шашылыш билдирүү! Сел жүрүшү күтүлөт!!!
14:07
Баткенде киши сатууга каршы кеңешме өтүп жатат
13:53
Бөрүлүү мезгил: Кадамжайдын Пум айылында 2 карышкыр атылып, 6 бөлтүрүк алынды
13:46
Кадамжайдан унаа уурдоого шектелип качкан жигит Бишкектен кармалды
12:07
Баткен жана Кадамжай районунда сел кесепеттерин жоюу аракеттери жүрүүдө.
18:45
Ошто окуучулар үчүн ойлоп табууга шыктандыруучу семинар болуп өттү
11:59
Булан институту: министрдин буйругу күздө айрым мугалимдерди жумушсуз калтырат
Бардык кабарлар

Радикализм боюнча аялдарга түшүндүрүү иштерин жүргүзүү керек

Редактордун колонкасы
79
0

Ал эми өлкөнүн укук коргоо органдары Сирия менен Иракта согуштук аракеттерге катышкан кыргызстандыктардын саны 500дөн ашканын, алардын 140ка жакыны аял, 100гө жакыны балдар экенин кабарлаган. Согушта 92 кыргызстандык мерт болгону айтылган. Сирияга баруу бул турмуштук зарылдыкпы, же түшүнбөстүктөн улам азгырыкка берилип кетип жатышкандыгы коомчулук арасында ар кандай түшүнбөстүк ойлорду жаратып келүүдө.


Кыргызстан боюнча 2834 мечит болсо, Жалал-Абад облусунун аймагында 600дөн ашык мечиттин 593ү каттоодон өткөн. Мындан сырткары, ислам динин тереңдетип окута турган 8 медресе бар. Бул медреселердин бешөөндө балдар жана алтоосунда кыздар диний билим алышат. Ал эми Жалал-Абад облустук ИИБнын 10-бөлүмүнөн алынган маалыматка караганда, сот аркылуу тыюу салынган "Хиз-бут-Тахрир” уюмунун жана "Йакын инкар" тобунун өкүлдөрү облустун бир катар район-шаарларында бар. Аларды укук коргоо органдары каттоого алып, түшүндүрүү иштерин жүргүзүп келишет.


"Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору

Бүгүнкү күндө дүйнөнүн ар тарабында Ислам динине наалат айткан, канчалаган адамдар жабыр тарткан терроризм жана радикализмдин кесепетинен дүйнөнүн өтө көйгөлүү маселелеринин бирине айланды. Тыюу салынган уюмдарга кээ бир атуулдарыбыз маалыматтын туура эместигинен киришсе, кээлери такыр эле бул маселеде так түшүнүктөрүнүн жоктугунан кирип жатышат.


Кыргыз Республикасынын Дин иштер боюнча мамлекеттик комиссиясы жана ПРООНдун жүргүзгөн изилдөөсүнүн жыйынтыгы боюнча (2016-жыл, 20-сентябрь) калк арасында радикализацияны алдын-алуу боюнча бир катар иш-чараларды өткөрүүнү пландаштырып, Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020 жж. Мамлекеттик саясаттын Концепциясы кабыл алынган.

Акыркы жылдары дүйнө жүзүндө радикализация маселеси күч алып баштаган учурда Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппараты, Премьер-министринин Аппараты, Дин иштер боюнча мамлекеттик комиссиясы жана өкмөттүк эмес уюмдардын өнөктөштүгү менен ПРООНдун «Тынчтык жана өнүктүрүү» программасынын алкагындагы жана Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020-жылдарга Мамлекеттик саясаттын Концепциясынын негизинде "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору ишке ашып жатат. Долбоор алкагында калк арасында радикализацияны алдын алуу боюнча иш-чараларды өткөрүү көздөлгөн.


"Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамалдын берген маалыматына караганда, ПРООНдун колдоосунда "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоорунун алкагында Кыргызстандын Ош, Жалал-Абад, Баткен, Чүй жана Ысык-Көл облустарындагы жергиликтүү аялдар менен иш аллып барышууда. Ошондой эле, жергиликтүү бийилик, өзүн-өзү башкаруу органдарынын, дин кызматкерлеринин жана жергиликтүү активисттердин катышуусунда окуп-үйрөтүү тренингдери өткөрүлдү. Аталган тренингдерде катышуучуларга радикализм маселелери боюнча кеңири маалыматтар берилип, жергиликтүү жашоочулардын катышуусунда толеранттуулук, сабырдуулук боюнча түшүндүрүү иштери жүргүзүлгөн. Бул жолугушууларга аялдар, алардын арасында медреселердин окутуучулары, аялдар комиттеринин жетекчилери, ошондой эле айрым жерлерде мечиттердин имамдары катышышкан.


Катышуучуларга КР Мамлекеттик Дин иштери боюнча комиссиясынын өкүлдөрү өлкөдөгү диний кырдаал боюнча, жана Кыргызстанда диний жаатта 2014-2020-жылдарга Мамлекеттик саясаттын Концепциясы жөнүндө, Чүй облусунун казыятынын өкүлдөрү Ислам дининин диндер арасында болгон көз карашы, жана "Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамал "Кыздар жана аялдар тынчтыктын өткөрүүчүлөрү жана радикализацияны жок кылуучулар” долбоору боюнча калк арасында бири-бирин урматтоо тууралуу маалыматтар берилген. Мындан сырткары, жолгушууларда "Толеранттуулук" боюнча кыска метраждуу видеороликтер көрсөтүлүп, аялдар жана кыздар үчүн "Радикализмди алдын алуу" боюнча атайын чыгарылган практикалык колдонмо таратылган.


Бул иш-чаралар Мамлекеттик Дин комиссиясынын өкүлү, ИИМдин Онунчу башкы башкармалыгынын кызматкерлери менен биргеликте ишке ашты. Мындан тышкары, журналисттер үчүн Бишкекте, Ошто, Баткенде "ММК алкагында радикализмди алдын-алуу” аталышындагы тренингдер өткөрүлдү. Бул тренингге журналисттер, студенттер катышып, керектүү маалыматтарды алышты.


Аял – бейпилдиктин тиреги "Мутакалим” коомунун жетекчисинин орун басары Изаура Масеитованын "mutakallim.kg” Интернет сайтына берген маегине караганда, диний терроризм, экстремизм жана радикализмди алдын-алуу үчүн коом биринчиден аялдардын диний билимин жогорулатуу маселесине басым жасайт. Анткени илимдүү, билимдүү адамдар эч качан четтен чыкпайт.


- Исламда сабырдуулук бар. Ислам дини билим алууга, адептүүлүккө, түз жүрүүгө, адамдын руханий жактан өсүп-өнүгүүсүн колдогон, кайрымдуулукка чакырган дин. Андыктан, биз мүмкүнчүлүгүбүзгө жараша атуулдарыбызга Исламдагы руханий баалуулуктарды жеткирүүгө басым жасайбыз. Аял бейпил турмушту курууда чоң роль ойнойт. "Эркекти тарбияласаң, бир адамды тарбиялайсың, ал эми аялды тарбияласаң, бүтүндөй келечек муунду тарбиялайсың” – деген акылман кеп буга толук далил, - деп жооп берген И. Масеитова.


Көп жылдардан бери Степное айылындагы аялдар абагында ыйман жана Курандан сабак берген Дүйшеева Каныгуль: - Мен көп жылдан бери аялдарга Куран жана ыйман боюнча сабак берип келем. Бул маселе өтө көйгөйлүү, ошондуктан сабак өтүү учурунда бул маселеге көбүрөөк токтолуп, конкреттүү маалыматтарды түшүндүрүүгө аракеттенем. Жогоруда айтылгандай, сабак учурунда мамлекет тарабынан кабыл алынган Мамлекеттик Концепциянын негизин түзгөн олуттуу маселелерди аудиториябызга түшүндүрүүгө аракеттенебиз. Угуучуларыбыздын радикализм маселесинин тегерегиндеги ар кыл суроолоруна, түшүнбөстүктөрүн аяттардын жана хадистердин негизинде ынанымдуу жооптор менен түшүндүрүүгө аракеттенебиз. Белгилей кетүүчү жагдай - биз абактагы аялдар менен ишибизди 2003-жылдан бери алып баруудабыз. Кубанычтуусу, абактагылардын арасынан, тартиби жакшы жакка өзгөрүп, мөөнөтүнөн мурда амнистияга чыккандар бар. Биз алардын жашоо-шарты оор болсо, жакындан жардам берип, жумушу жокторго жумуш таап иштеп кетишине жана реабилитациясына көмөк көрсөтөбүз.

Менин жеке оюмча, тыюу салынган уюмдарга кирген аялдардын көпчүлүгүнүн Ислам дини тууралуу түшүнүгү жок, чала, билимсиз молдо сымалдардын такталбаган маалыматтарын кабыл алып, келечек жашоосуна балта чаап алышкан учурлар жок эмес. Ар бир атуул акыл-сезимдерине кандайдыр-бир чындыкка коошпогон, шек санай турган маалыматтарды угаары менен Кыргызстан мусулмандарынын Дин башкармалыгына дароо кайрылышып, чындыгын тактоолору шарт.


"Мутакалим” коомунда мектеп жашындагы балдар-кыздарга ыйман жана адеп сабактары боюнча мугалими Жылдыз Жайлообекованын "mutakallim.kg” Интернет сайтына берген маалыматына караганда, эң башкысы жаш балдарга азыртадан туура тарбия берүү биздин мусулмандык парзыбыз. Тарбияны ата-энесинен, окуткан агай-эжелеринен болсо, таасирдүү болот.

- Экинчиден, өспүрүмдөрдүн бош убактыларын өткөрүүсүн көзөмөлдөп, алардын пайдалуу иштер менен алектенишине кам көрүшүбүз керек. Биринчи кезекте, аларды жөндөм каалоолоруна ылайык ар кандай спорт ийримдерге катыштырып, кошумча чет тилдерди үйрөнүшүнө көмөктөшүүбүз керек. Анткени, бүгүнкү келечек ээлери бош убактыларын туура пайдаланганды билишпей, компьютердик оюндарга жык толгон социадык тармактарга кирип, андагы акыл-сезимге, калыптануусуна терс таасирин тийгизген туура эмес маалыматтарды кабыл алгандар да жок эмес. Өткөн жылы кабыл алынган мамлекеттик Концепциянын негизинде 56 орто мектептерде диндердин тарыхы боюнча сабактар окутулуп жатат. Биз сабак берүү программабыздын өзөгүн окуучуларыбыздын мекенди сүйүү, адеп, ыймандуулукту бекем тутуу, алардын патриоттук сезимдерин жаш кезинен ойготуу түзөт. Учурда алар толук ишке ашырылып келет, - дейт Ж.Жайлообекова.


Ал эми И Масеитованын пикиринде, аталган тема боюнча социалдык видео роликтерди тартып калкка жайылтуубуз керек. Мындан тышкары, дин таануучу, Мамлекеттик дин комиссиясынын өкүлдөрүнөн, Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгынан жана ИИМдин 10-башкы башкармалыгынын кызматкерлери менен биргеликте элге, туура жана так маалымат берүү үчүн теле-гезиттер менен байланышты бекемдеп, бул жагдайда маалыматтарды байма-бай берүүнү колго алуубуз керек.

Ал эми Ж Жайлообекованын маалыматына караганда, сабак берип, абакатагы аялдар менен иштешүүдөн, ар кандай окутуу курстарын өткөрүүдөн тышкары, "Мутакалим” коомунда квалификациялуу юрист жана психолог акысыз түрдө кызмат көрсөтүшөт. Кайрылгандардын көпчүлүгү аялдар. Алардын арасында мүмкүнчүлүгү жоктор болсо, коомдун юристи ал адамдын иши бүткүчө акысыз кызмат көрсөтүп, жардам берет.


Кыргызстан мусулмандар Дин башкармалыгындагы ачылган, бирок толук кандуу иштей албай жаткан Аялдар бөлүмүн тезирээк жандандыруу, бүгүнкү күндүн талабы.


- Бул олуттуу маселени ишке ашырууда айыл аймактардагы аялдар менен тыгыз байланышты бекемдеп, аларды да аталган маселеге тартуубуз керек. Кыргызстанда 2834 мечит болсо, ал жерде аялдарга өзүнчө эки бөлмө куруп койсо жакшы болмок.

Радикалимзге каршы күрөшүүдө чоң салым кошмокпуз. Ислам дининде аялдардын ордун күчөтүү үчүн – аялдардын диний сабаттуулугун көтөрүп, аларды системалык түрдө окутуу зарыл. Бул радикализмдин алдын алууга жакшы жардам берет”, - дейт "Мутакалим" коомунун төрайымы Фронтбек кызы Жамал.


скачать dle 11.0фильмы бесплатно