Бүгүн:

Акыркы кабарлар

10:29
Эки күндүк майрам! Ошто эл аралык жарманке өтөт
10:28
Салтанат Саматованын сөөгү кайда коюлары айтылды
10:27
Аарылар адамдарды жүзүнөн тааный алары аныкталды
10:26
Теле алып баруучу Салтанат Саматова каза болду
10:25
Ага-ини Муртазалиевдер Азия оюндарына барат. Жиу-житсучулардын тизмеси
10:24
Стресс аялдарга караганда эркектердин өмүрүн көп алат. Себеби
10:23
Чүй облустук театры "Тоолор кулаганда" романын сахнага алып чыгат
14:53
Сулайманов: бийликтегилер "жигит" бойдон кала алабы?
14:49
Алайда сел жүрүп тажик жарандары бара жаткан жол тандабас агып кетти. Видео
14:46
"Америка, кайыр кош! Бизди чөгөлөтө албайсың!". Эрдогандын билдирүүсү
14:45
Жээнбеков Кыргызстан алакасын жакшырта турган өлкөлөрдү атады
14:44
Азаматтар! КР кикбоксчулары Борбор Азия чемпионатынан алтын кур тагынышты
14:43
ЖК төрагасы депутаттардын кол тийбестигин калтырууну өтүндү. Жээнбековдун жообу
14:42
Оңолбек Каныбек уулу туу көтөрөт. Азия оюндарында ат салышчу волейболчулар
14:41
Бостериде көлгө чөгүп каза болгон 25 жаштагы кыздын сөөгү табылды
14:41
WhatsApp атайын кызматка колдонуучулардын маалыматын берүүгө мажбур болду
14:40
Жээнбеков жаңы стратегиянын Атамбаевдикинен эмне артыкчылыгы бар экенин айтты
14:39
КРде браконьерчилик, зыяндуу курт-кумурска менен күрөшкөн 8 дрон пайда болот
14:38
Жүрөк "шуу" дейт экен! Мотоциклчен киши аз жерден калган видео
09:32
Кыргыз режиссерлорунун жакында тартуулай турган тасмалары.
14:26
Бишкекте унаа мамыны сүзүп, эки каттамдын троллейбустары ишин токтотту
14:22
Чүйдө ГЭС-5 суусуна чөгүп кеткен кишинин сөөгү табылды
14:10
Бишкекте күйгөн эт комбинатын кантип өчүрүп жатышат.
09:38
Бишкек мэриясынын алдында митинг болуп жатат
09:13
Окумуштуулар: узак уктоо ден соолукка зыян
15:04
Амансызбы, бурадар? Өлкөдө: 10.15. "Балам, кымыз ичип кет". Билем анын кандай экенин
15:01
Балыкчыда топтошкон балдар милицияга карата ок атышты
15:00
Арманым аттын башындай! Прокуратуранын WhatsApp номерине үч миң киши арызданды
14:55
Юстиция министри кызматынан бошотулду
14:51
Чүй облусунда жоголгон таксисттин сөөгү талаадан табылды
14:49
Чемпион болуп келгиле! Жээнбеков Азия оюндарына жол тарткан спортчуларды узатты.
16:29
Кызыл-Кыяда туруктуу турак жайы жок үй-бүлөлөргө 25 батирлүү үй курулуп жатат
16:24
Жаштардын демилгеси: Кара-Кечүү айылында 600 орундуу мечит жана волейбол аянтчасы курулууда
14:24
Өзбекстан эми той-аштарга ылайыктуу ырлардын тизмесин түзмөй болду © Sputnik / Евгений Одиноков АЗИЯ
14:20
Ташкентте Кайгуул-күзөт кызматынын башчысын иш бөлмөсүнөн бычактап кетишти
14:17
Таластын Казактан менен чектешкен тоосунда кайрадан өрт тутанып кетти
14:15
Аламүдүн РИИБин жетектей турган Талантбек Асаналиев деген ким?
14:09
Ысык-Көлдө эс алып жаткан Казакстандын жараны жүрөгү кармап каза болду
14:04
Карегин агыза сайган күйөөсүн кечирген аял. Июлдагы 8 криминалдык окуя
14:02
Миграция кызматы: РФтеги мигранттарга 36 млн. рублден ашык акчасын өндүрүп бердик
11:15
Кадамжайдын Миң-Чынар айылында тигүү цехи ачылып, 8 адам жумуш менен камсыз болду
11:11
Баткенде эне сүтүн даңазалаган акция флешмоб жана жөө жүрүш менен коштолду
11:07
Баткен районунда жарым жылда сүйүнчү пул алууга 993 адам катталды, - ЖААК
11:00
Баткендин Бужум айылында заманбап спорт зал курулуп жатат
10:54
Баткендин Көк-Таш айылында курулуп жаткан насостук станция 70 гектар жерди суу менен камсыздайт
Бардык кабарлар

Өлкөдө ДНК анализи жасала баштайт. Күмөн санаган аталардын үмүтү акталабы?

Здоровье
178
0

Ал ортодо коомчулук аталыкты тастыктоодо, адамдын өздүгүн (каза болгондо) билүүдө кыйынчылыкка тушугуп, анализдердин жыйынтыгын чет өлкөдөн алдырып келет.

Sputnik Кыргызстан агенттиги ДНК анализинин өлкөдөгү абалы, муктаждыгы жана баасы тууралуу адистерден сураштырып көрдү.

ДНК деген эмне?

 

Дезоксирибонуклеин кислотасы (ДНК — ред.) — адамдын жана жаныбардын клеткасында генетикалык маалыматты сактай турган биополимер.

 

ДНК анализинин жардамы менен медицинада тукум кууган ооруларды аныктоого жана алдын алууга, адамдын өздүгүн тактоого (каза болгондо таанылгыс болуп калса), ошондой эле ички органдарды (бөйрөк, жүрөк) алмаштыруу үчүн клеткалардын дал келүүчүлүгүн билүүдө, аталык менен энеликти тастыктоодо колдонулат.

Жакында Кыргызстанда ДНК анализдери жүргүзүлө баштайбы?

Буга чейин өлкөдө ДНК анализдери дээрлик жүргүзүлбөй келген. Бир жыл мурда Саламаттык сактоо министрлигинде 2018-жылдан тарта республикада ишке ашырыла тургандыгы айтылган.

Ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин молекулярдык-генетикалык жана диагностикалык изилдөө лабораториясынын жетекчиси Дамира Ашыралиеванын айтымында, ДНК анализдери апрелдин ортосунан баштап жасала баштайт. Бирок алгач аталган анализдер органдарды алмаштырууда дал келүүчүлүктү аныктоо үчүн пайдаланылат.

Руководитель лаборатории молекулярно-генетических и диагностических исследований Минздрава Дамира Аширалиева во время интервью журналисту Sputnik Кыргызстан
© SPUTNIK / ТАБЫЛДЫ КАДЫРБЕКОВ
Ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин молекулярдык-генетикалык жана диагностикалык изилдөө лабораториясынын жетекчиси Дамира Ашыралиеван

"Анализдер өтө кылдаттык менен жасалышы керек. 2-10 апрель күндөрү биздин адис Москвадагы трансплантология жана иммунология институтунан окуудан өтүп келет. 5-апрелден тарта реактивдер (анализ жасоо үчүн колдонулган заттар — ред) алынып келинсе, 15-апрелден кийин алгачкы бейтаптарды кабыл ала баштайбыз. Бирок биринчи аракеттер органдарды алмаштырууда клеткалардын бири-бирине төп келүүсүн аныктоо үчүн жасалат. Анализ бейтаптын каны аркылуу жасалат," — деди Ашыралиева.

 

Анын айтымында, кыргызстандык дарыгер-хирургдар дал ушул анализ чыгарылбагандыктан органдарды алмаштыруу операциясын жасай албай келет.

 

ДНК жыйынтыгы үчүн бейтаптар 7-10 миң сомдун тегерегинде төлөшү ыктымал, орган алмаштырууда рецепинет менен донорду кошкондо чыгымдалчу каражат 18 миңдин тегерегин түзөт.

Маселен криминалистикада жана соттук-медициналык изилдөөдө ДНК анализди аныктоодо адистер чет мамлекетке кайрылууга аргасыз. Адамдын сөөгү таанылбай калган учурда маркумдун туугандарынан макулдук алып, анализди чет өлкөгө жиберишет.

Ашыралиеванын айтымында, чет өлкөгө анализ жиберүү чоң каражат жана иш кагаздарын даярдоого убакытты көп талап кылат.

"Өзгөчө 2010-жылдагы кандуу окуяларда, былтыр учак кулаганда маркумдардын тек-жайын тактоо кыйынга турду. Маркумдун анализинин жыйынтыгын жөнөтүп, кайра алуу убакытты да, көп каражатты да талап кылат. Жабдыктар, химиялык заттар кымбат," — деди адис.

Дамира Ашыралиева Саламаттык сактоо министрлигинде ДНК анализдеринин бардык түрүн ишке ашыруу пландалып жатканын кошумчалады.

Аталыкты аныктоого шашылган аталар…

Кыргызстанда ДНК жүргүзүлбөсө да борбор калаада аталган анализди чет мамлекетке жөнөтүп, аныктап берген лаборатория бар. Алардын бири "Интелмед" — Бонецкий" күмөн санаган аталарга үмүт берип келет.

Производственный директор Интелмед — Бонецкий Ирина Калиничева
© ФОТО / НАТАЛЬЯ БАБАК
Лабораториянын өндүрүштүк директору Ирина Калиничева

Лабораториянын өндүрүштүк директору Ирина Калиничеванын айтымында, борборго отуз жашка чейинки жубайлар көбүрөөк кайрылат.

 

"Биз Америкадагы аталыкты жана туугандыкты тастыктаган DNA Diagnostics Center лабораториясы менен иш алып барабыз. Баланын ооз көңдөйүнөн шилекей алынып, ага эки сыйра анализ жасалып, бири-бирине салыштырылып жыйынтык чыгат. Эгер жыйынтыгы 99,9 пайыз болсо, бала анализ тапшырган адамдан деп эсептелет. Ал эми дал келүүчүлүк 0 пайызды көрсөтсө жыйынтык терс деп саналат. Кардарларыбыздын көбү жаш үй-бүлөлөр" — деди адис.

 

Ошондой эле анализди энеликти аныктоодо, маселен төрөт үйүнөн бала алмашты деген учурда дагы пайдаланылат.

Анализ эки жол менен алынат. Эгер кардар өзү үчүн ала турган болсо 18 миң сомдун тегереги, эгер сот иши менен байланыштуу болсо (алимент же башка маселелер) кагаз иштерин эске алуу менен 45 миң сомго чукулдап барат. Жыйынтык 1-3 жума ичинде чыгарылат.



Дагы: https://sputnik.kg/analytics/20180329/1038406003/dnk-analizi-tuuraluu-adisterdin-maegi.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно