Бүгүн:

Акыркы кабарлар

13:55
Пирматов мас айдоочуларды күбөлүктөн биротоло ажыратууну сунуштады
10:47
"Ала-Тоо" аянтындагы митингчилер милиционерлер менен жулкулдаша кетти
10:41
Митингге чыккандардын көбү урнага басып барып түкүрүп жатышат. Сүрөт
17:20
Роналду Италияда дарыланган кыргызстандык кызга учурашып, абалын сурады. Сүрөт
13:20
Депутат кечирим сурасын! ЖКдан чыгарылган аткаминер боюнча соцтармактагы пикирлер
16:14
ЖМК: Бишкектен учуп чыккан жүк ташуучу учак Тегеранда кулап түштү
16:08
Чыңгыз Айдарбеков Норвегияда жашаган мекендештер менен жолугат
14:20
Бишкекте жол кире эмне үчүн кымбаттайт. Мэриянын жообу
14:11
Иштеп, үй-бүлөнү баккан жакшы! Маршрутка айдоочулары видеокайрылуу жасады
11:06
Бишкекте учактын 4,5 саатка кармалышынын себеби айтылды
10:55
Каттоо кызматы жаңы үлгүдөгү айдоочулук күбөлүк бере баштайт
10:43
Бишкек: коомдук транспортто колдонулчу электрондук билетке тендер жарыяланды
13:08
Оңолот деген ушу! Түкүрүү үчүн колуна чака көтөрүп алган жигиттин видеосу
13:05
Көчөдө түкүрүнгөн эки милиционер изделип жатат
13:00
Алмазбек Атамбаев үй-бүлөсү менен Индияга учпай турган болду
12:56
Көчөдө түкүрүнгөн дагы эки милиционер видеого түшүп калды
12:54
Бишкектин маршрутка айдоочулары митингге чыгар-чыкпасын айтты
12:45
Өзбекстанга караңгылатылган айнек менен баргандар айыпка жыгылмай болду
18:11
Гендер боюнча эксперт Гульсана Абытова: “Боюнда бар деген жасалма справка жасатып алып, 18ге чыга элек кыздарын турмушка бергендер көбөйдү”
16:54
Боронов акыркы 9 жылда Кытайдын канча жараны КР жарандыгын алганын айтты
12:42
Кыргызстан 90 миң долларга суюк азот иштеп чыкчу жабдуу сатып алды
12:29
УКМК: Сапар Исаков ТЭЦти оңдоодо мамлекетке 111 млн. доллар чыгым келтирген
11:21
ОСАГО полисин албагандарды айыпка 7-августтан тарта жыгуу сунушталды. Себеби
10:04
ОСАГО: камсыздандыруу компанияларынын даректери жана телефондору
10:03
Премьер: түкүрүк боюнча айыпты карап чыгыш керек. Видео
11:46
Бишкекте троллейбус менен автобустун айдоочусу мушташкан окуянын чоо-жайы
10:11
ОСАГО тутуму кантип иштейт? Мамфинкөзөмөлдүн түшүндүрмөсү
10:08
Жети батирди бөлүшө албай түрмөгө түшкөн бир туугандар. Адвокат менен маек
10:03
Үч күн ичинде 15 мас айдоочуга ири көлөмдө айып пул салынды
10:00
Таластагы жол кырсыктан айдоочунун 2 жашар кызы менен жүргүнчү аял набыт болду
14:53
Жаңырган мыйзам жаңы тартип орното алабы?
13:42
Мынча киреше табам деп ойлогон эмесмин. Бишкектик айымдын бизнестеги баяны
13:40
Импотенция жаш-карыга карабайт. Оорунун себептери тууралуу
13:38
Ысык-Атада жаш келиндин сөөгү табылды
13:37
Абылгазиев: айып пулдун жогорулатылышы - кырсыктын алдын алуу чараларынын бири
13:24
Кыргызстанда канча киши жашайт, канчасы бала, канчасы жакыр? Статкомдун отчету
11:10
Мас болуп айдасаңыз эми... 55 миң сомго чейин айып төлөйсүз. Жаңы эреже күчүнө кирди
14:58
Балага сүйүнчү эки күндүн ичинде бир эле документ менен бериле баштайт
14:51
Жаңы жылда борбордук аянтта 2 миңден ашык милиционер кызмат өтөйт
09:55
Прокуратура: Улуттук университеттин кызматкерлери 1,5 млн. сомду кымырып алган
09:30
Ажылык-2019: кыргызстандыктарды ташый турчу авиакомпаниялар тандалат
09:24
Бишкекте жол кырсыгы көп катталган кесилишке жол чырак орнотулду
09:10
Сания Шакированын өлүмүнө күнөөлү делген киши сот өкүмүнө нааразы. Сот иши уланат
15:26
Согушта көз жумган аталардын бейитине бара албай... ЖКда маселе көтөрүлдү
15:24
Парламентте Ысык-Көл визасын киргизүү сунушталды
Бардык кабарлар

Айтматовду ыйлаткан түн. Маймак айылы жана Маймак бекети тууралуу 7 факты

Интересное
61
0

Мына ушул Маймак айылы жана Маймак темир жол бекети тууралуу 7 фактыны сунуштайбыз.

Маймак айылы тууралуу жалпы маалымат. Маймак — Талас облусунун Кара-Буура районунуна караган кыштак. Маймак айыл округунун борбору. Казакстан менен Кыргызстанды бөлүп турган Асса суусунун боюнда жайгашкан. Кара-Буура районунун борбору Кызыл-Адыр кыштагынан 45 чакырым түндүк-батыш тарапта. 1950-2012-жылдары шаар тибиндеги посёлок деп да аталган. Бул жерде темир жол бекети жайгашкан жана ошол бекет аркылуу Талас облусуна келген жана облустан чыккан бардык темир жол жүктөрү ташылат. Чыңгыз Айтматовдун туу казык айылы Шекерден 22 чакырым жол.

 

Чыңгыз Айтматовдун атасы жана чоң атасы Маймакта иштеген. Айтмат он жашар баласы Төрөкул менен XX кылымдын башында Түркстан-Сибирь темир жолунун Маймакка жакын жериндеги туннель курулушунда иштеген.

Москвадан Маймакка ыргытылган тагдыр. Төрөкул Айтматов Москвада камакка алынганда балдары Чыңгыз, Илгиз, Люция жана Роза апалары Нагима Хамзаева менен төрт күн поезд менен жүрүп 1937-жылдын 1-сентябрында түнкү саат 2.00де тагдырдын ыргытылган ташы болуп Маймак бекетине келип түшөт.

Апанын акыркы сааттары жана Маймактагы түн. Нагима Хамзаевна ооруканада өлүм сааттарын күтүп жатканда ал жерге келген Тургунбек Суванбеков менен Чыңгыз Айтматовдун сүйлөшүүсү тууралуу Роза Айтматова мындай эскерет: "Тургунбек Суванбердиевич: "Кой ыйлаба, сенин апаң бактылуу киши экен. Силерди чоңойтуп, эрезеге жеткизип коюп, эл арасына атыңар чыгып калганын көрүп кетип жатат. Жаш кезиңерде өлүп калса эмне болмоксуңар?", — десе, Чыңгыз акем: "Туке, ушул жерде туруп Маймактагы түн эсиме түшүп жатат", — деп айтып жатпайбы. Мен ага чейин Маймактагы түндү апамдан гана укчумун. Апам төрт баласы менен поездден түшүп калат. 32 жашта экен. Ошондо биринчи жолу ушул балдарга жеке өзүм жооп берет турбаймынбы деп коркуптур. Чыңгыз акем болсо балдардын улуусу болуп, ал дагы коркот экен. Маймактагы түн ушунчалык эсинде калыптыр. Палатада "Азыр Маймактагы кара түн эсиме түшүп жатат. Ал учурда байкуш апам бир баласын көтөрүп, бир баласын жетелеп, Илгиз экөөбүз этегине жармашып караңгы түндө бизди жетелеп келди эле. Ошол бойдон бизди жетелеп жүрүп жалгыз өзү чоңойтту. Эми ар кимибиз өз алдыбызча болуп калганда, биздин жакшылыгыбызды көрбөй кетип жатканы эмнеси? Дагы кичине жашай түшсө болбойт беле?", — деп ыйлап жатпайбы. Ошон үчүн Чыңгыз Төрөкуловичке Маймактагы ошол түн аябай маанилүү болгон.

 

Маймак жана Айтматовдун каармандары. Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларын окуп отурсаң, көп эле жолу Маймак менен кездешесиң: "Бетме-беттеги" Ысмайыл Маймакта түшүп калгандай; "Жамийладагы" Данияр, Жамийла, Сейит эгиндерин араба менен Маймакка ташып жаткандай; "Саманчынын жолундагы" Толгонай менен Алиман мугалим болор уул Майсалбекти дал ушул Маймактан күтүп жатып, анын ыргытып ийген тумагын ушул Маймакта басып жаткандай; "Эрте келген турналарда" Султанмуратты атасы жер көрсөтүү үчүн Жамбылга алып барарда дал ушул Маймак аркылуу өткөндөй. Кыскасы, Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларында Маймак кызыл сызык болуп өтөт.

Шекерден мурда Маймакка. Жазуучунун 60 жылдыгына карата Шекерде атайын чоң той өтмөк болот. Уюштуруу комитетинин төрагасы Кыргызстан коммунисттик партиясынын борбордук комитетинин секретары Медеткан Шеримкулов, анын орунбасары Кыргыз ССРинин басма, полиграфия жана китеп соодасы боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы Барпы Рыспаев болуп жазуучуну азыркы Манас районуна караштуу Чоң-Капка деген жерден Казак ССРинен Кыргыз ССРине кире бериште тосуп алышат, анан Киров районунун Шекер айылына кетмек болушат. Ал жерде эл күтүп турган. Күтүлбөгөн жерден Чыңгыз Айтматов уюштуруучулардын планында жок сунушту айтып, биринчи Маймакка барабыз деп туруп алат. Чоңдор аргасыздан макул болот.

 

1937-жыл. Атасы жана баласы. Чыңгыз Айтматов атасы тууралуу эстегенде ал кишини жеринде камоо үчүн (атуу үчүн деп окусаңыз да болот) Москвадан Фрунзеге алып өтүп келе жатканда ушул Маймактан кандай сезимге кабылып, эмне күндө өткөнүн эстөө эң эле кыйын болчу экен.

Дагы: https://sputnik.kg/culture/20181223/1042580159/maymak-zhana-chyngyz-aytmatov-tuuraluu-zheti-fakty.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно