Бүгүн:

Акыркы кабарлар

15:37
Прокуратура: Ленин райондук сотунун төрагасына иш козголду
15:35
Ичинде эли бар автобус Бишкекте каршы тилкеге чыгып кеткен видео
15:25
Бишкектеги аярламада түкүргөн милиционер табылды. Кандай жазага тартылат
14:42
Жаңы конушта жашагандар эмне үчүн балага жөлөк пул албайт? Министрдин жообу
14:34
Электрондук кезек менен бакчага кирген бөбөктөр. Кезекке туруунун жолу
14:17
Бишкектин көчөлөрү быйылкы кышта реагенттер менен тазаланабы? Мэриянын жообу
14:09
Бишкектеги үйлөрдүн сырткы көрүнүшү өзгөрөт. Сынакка түшкөн эскиздер
10:27
Бишкекте "Тазалык" таңкы төрттөн тарта иштеп жатат
10:03
"Бишкек жашыл чарба" жол жээктерине 103 бак отургузду
09:59
Бишкектен иш издеп жатасызбы? Мэрия 600 жумуш орун сунуштоодо
09:57
Көңүлдөш болуудан тажадым! Үй-бүлөлүү эркектин очогун бузгусу келген аял
09:50
Бишкектеги Ала-Арча дарыясынын жээги кышка карата бекемделүүдө.
09:33
Мэр Суракматов "Нарын" рестораны канчага сатылганын айтып берди
13:22
Аялдамада түкүрүнүп, тамеки тарткан милиционерди жетекчилик издөөдө. Видео
12:20
Бишкекте Кыргызстан жаштарынын күнү белгиленет
09:13
Бишкекте Тез жардам кызматы эки унаа менен кагышты. Кырсыктан кийинки видео
09:10
Топоз минип шаар аралап... Бишкектин жанынан тартылган видео
11:39
Бишкекте мода жумалыгы менен форум өтөт
10:46
Кыздарым көзүмөн учат, бирок бара албайм. Мигрант келиндин каты
10:32
Бишкектин чок ортосунда эл ташыган автобустан өрт чыкты. Видео
10:26
Бишкекте кафе өрттөнүп жатат. Видео
09:47
Бишкекте азиздерге жардам берүү үчүн сүрөт көргөзмө өтөт
09:29
Аскарбек Шадиев мандатынан ажыратылды
09:28
КСДП: Иса Өмүркуловду лидерликтен алуу фракциянын колунда
09:26
Суукта көйнөкчөн марш баскан окуучулар. Канттан тартылган сүрөт
09:45
Бишкектеги башкы туу жерге түшүп калды. Сүрөт
09:42
Сот “Коопсуз шаар” боюнча көз карандысыз комиссиянын чечимин жокко чыгарды
09:41
Турак жай сатып алуунун дагы бир жолу сунушталды. Механизм кандайча иштейт
09:39
Борбор калаада журналисттердин көйгөйүн талкуулаган жыйын өтөт
09:34
Бишкекте айдоочулук күбөлүктү мыйзам бузуу менен бергендерге чара көрүлдү
09:30
Бишкекте үч автоунааны жөөлөп кеткен жол тандабастын айдоочусу изделүүдө
09:29
Борбор шаардын чок ортосундагы инсталляция талкаланып калды. Сүрөт
09:13
Sputnik Кыргызстан журналисттерди шахмат боюнча турнирге чакырат
09:12
ӨКМ ашууларга жааган кар боюнча маалымат таратты
09:25
Шаардык сот Илмияновдун баш коргоо чарасын өзгөрткөн жок
09:19
Мурдагы "Нарын" ресторанынын орду дагы деле бош турат. Себеби айтылды
09:13
Кызын карай албай мас болуп жаткан аялдын ким экени такталды
09:06
Сириядагы террорчуларга 100 миң доллар жөнөткөн. УКМК шектүүнү кармады
09:05
Депутат: Кыргызстанда аялдын бир төрөтү 15 миң сом турат
09:02
Бишкекте видеосу интернетке тараган аракеч энени милиция издеп жатат
10:04
Мас апасын тургуза албай мукураган бөбөк. Бишкекте тартылган видео
09:45
Мэрия Бишкекте быйыл канча көчө оңдолгонун айтты
10:15
Нарындагы памирлик кыргыздар Алайга көчүрүлөбү? Миграция кызматынын жообу
10:11
Пакистан президенти уулун ала албай жаткан кыргыз келиндин ишин карамай болду
09:55
Мэрия темир жолго такалган үч көчөнү Лев Толстойго алып чыгат
Бардык кабарлар

Сал билек, таруу кууру. Балдар оюндарынын маани-маңызын билесизби?

Кыргызстан
93
0

Тизгин жаяр
Кыргызда тегин эмес деген кеп бар. Анын тереңинде баары жөн эмес, ар нерсенин киши жашоосунда өз орду, өз мааниси бар деген ой жатат. Ошонун сыңарындай байыркы кыргыз коомчулугунда балдар оюндары дагы баланын акыл-эс жана дене тарбиясында чоң мааниге ээ болгон. Ар бир оюн баланын жашына жараша ылайыкталган. Ошону менен катар баланын киши болуп калыптанышында өз пайдасын берген.

 

Сал билек

Бала кишиге карап үн салып калган кезинен баштап энеси же эжеси эки колун же эки бутун кармап алып ойноткон.

Сал-сал, сал билек,
Сары майга мал билек.
Кунан койду сой билек,
Куйругуна той билек — деп ырдалып, баланын буту-колун кыймылдатууга шарт түзгөн. Андан сырткары, баланы сүйлөшүүгө үйрөтүп, көркөм сөз өнөрүнө үндөгөн.

Таруу кууру, буудай кууру

Наристенин отуруп калган кезинен тартып ойнотулган. Баланын алаканынан башталып, билек өөдө моюнга чейин колду кыбыратып баруу менен ымыркайдын колдорунун сезүүсүн ойготууга эң жакшы жардам экендигин азыркы адистер белгилешет.

Упай чүкө шылдырак

Чүкө эркек баланын балалык жашоосунда чоң мааниге ээ болгон. Анткени балдар оюндарынын көбү чүкөгө байланган. Этнографтардын изилдөөсүндө чүкө оюндары эки жүзгө жакын. Анткен менен алардын көп бөлүгү муундан муунга уланбай унутта калган. Кыргыз баласы чүкө ойноп чоңойгон. Ошондуктан жаңы үй-бүлө күткөн жаш жубайлар баш кошкондон тартып эл коргогон эр уулдуу бололу деп ырымдап чүкө чогулта баштаган. Оюн самаган чүкөлөр уул чакырат дешкен. Кудай тилегин берип балалуу болуп, ал баласы бир жашка жакындап калгандан баштап териден чакан тулуп жасатып, ага чогулткан көп чүкөнү салып шылдыратып ойнотушкан. Бул азыркы заманбап шылдырактардын ордун басуу менен баланын сезиминде музыкалык угут боло алган.

 

Кан таламай

Канталамай экиден ашык балага ылайыкталып, алты-жети жаштан тартып ойноп башташкан. Биринчиден коомчулук менен мамилеге, экинчиден шамдагайлыкка, ыкчамдыкка, кылдат, кыраакы болууга тарбиялаган.

Топ таш

Жаңгактан кичирээк тоголок таштар менен ойнолуп кыздарды ыкчамдыкка, сезимталдыкка тарбиялаган. Топ таш ойноп чоңойгон кыздардын колу ийкемдүү болуп уз-саймачылыкка жол ачкан.

Тизгин жыяр

Балдар оюндарын башталышынан гана кеп салдык. Калганынан кийинчерээк сөз кыларбыз. Менин айтаарым башка. Аксакалдардын биринен "илгери оюнубуз көп, оюнчугубуз жок заман эле, азыр оюнуңар жок, оюнчугуңар көп заманда жашайсыңар" дегенин уккам. Илим менен техниканын ири агымында жашасак да элдик оюндардын, анын ичинде балдар оюндарынын орду чоң экенин унутпасак…

Дагы: https://sputnik.kg/columnists/20180914/1041100649/baldar-oyundary-kolumnistika.html

 

скачать dle 11.0фильмы бесплатно
18+ © 2016 - Все права соблюдены.
Любое копирование, в т.ч. отдельных частей текстов или изображений, публикация и републикация, перепечатка или любое другое распространение информации, в какой бы форме и каким бы техническим способом оно не осуществлялось, строго запрещается без предварительного письменного согласия со стороны редакции. Во время цитирования информации подписчиками ссылки обязательны. Допускается цитирование материалов сайта без получения предварительного согласия, но в объеме не более одного абзаца и с обязательной прямой, открытой для поисковых систем гиперссылкой на сайт не ниже, чем во втором абзаце текста.
счетчик счетчик