Бүгүн:

Акыркы кабарлар

15:39
ИИМ академиясынын курсантынан спайстын ири партиясын табышты. Сүрөт
16:44
Уран кениндеги иштер убактылуу токтоду. Өкмөттүн чечими
14:45
Өкмөт Кызыл-Омполдогу уран кени боюнча үн катты
15:48
Бакиров "Ош" базары дагы өрттөнүп кете электе маселени чечүүнү сунуштады
15:42
Славян университети таза суу боюнча адистерди даярдоочу факультет ачууну өтүнүүдө
16:45
Маданият министри тарых музейинин ачылбай жаткан себебин айтты
10:05
Иранда өтчү эл аралык кинофестивалда "Дарак ыры" көрсөтүлөт
16:59
Абактардагы жумуш орундары. Турганбаев түрмөлөрдү кыдырды
11:49
Сооронбай Жээнбеков Германияга учуп кетти. Сапардын программасы
11:06
Кыргызстандын алдыңкы көк бөрүчүлөрү күйөрмандары менен жолугат
11:02
Байге фонду 192 миң сом! Бишкекте дем алыш күнү жарым марафон өтөт
14:38
Депутат айдоочуларга салынган айып пулдун көлөмүн кайра кароо сунушун берди
14:37
Кашкар Жунушалиев Ноокенде уурдалып өлтүрүлгөн баланы унутуп калганда
14:22
Иракта футболчу Криштиану Роналдунун "эгизи" табылды. Видео
14:17
Акимиат Бабановду колдоо митинги боюнча сотко кайрылды
14:13
Шектүүлөр 12 жаштагы баланы эмнеге уурдашкан. Сурактын видеосу
12:53
Президент коңшулар менен болгон көйгөйлөрдүн чечилишинен кеп кылды
16:59
Таласта абактагы жалгыз кишини жаман шартта кармаган жетекчи иштен кетти
16:57
Көз жашын куюлтуп, жоогазын кучактаган Советбек Жумадыловдун таберик сүрөтү
10:13
Ышкырып, гүл сунуп, сүрөгөн жигиттер. Шевченконун Бишкекке келген видеосу
13:59
Ысык-Көл облусундагы 10 гектар жайыт жер мамлекетке кайтарылды
12:35
Мечит менен чиркөө кызматкерлери чогуу-чаран бак тигип, парк тазалайт
12:31
Жээнбеков спортчуларды куттуктап, Олимпиада оюндарына катышуу боюнча айтты
13:16
Руслан Казакбаев: Кыргызстандын маалыматтык коопсуздугуна шек келүүдө
12:30
100 миң доллар утурган жигит. Бишкекте кумар оюндары өткөн жайлар текшерилди. Видео
14:51
Ысык-Көл облусунда 475 түп бактарды эч кандай уруксаат кагазы жок кыйган жаран аныкталды
11:23
Депутаттар кыргыз-тажик чек арасындагы маселени жабык эшик артында карайт
10:36
Кыргызстанга келген Путинди Жээнбеков кантип узатты. Фотофакт
09:37
Россияда мигранттарды кызамыкка каршы эмдөө башталды
12:41
Россияда окуйм дегендерге маалымат. Бишкекке РФтеги ЖОЖ өкүлдөрү келет
12:33
Жер байлыгы алтын-күмүш болсо, эл байлыгы эмне? Салам берүү сабагынан
13:18
Кыргызстанда туруп Россиядагы окуу жайга тапшырса болот
13:17
Кыргыздын алгачкы оркестрди түзгөн Шубиндин атындагы мектепке 80 жыл толду
13:14
Бишкектеги аскер бөлүккө казак жоокеринин сүрөтүн илгендер жазаланды
14:33
Путиндин Кыргызстанга болгон сапары 5 мүнөттүк видеодо
14:23
Бишкектеги эки жаңы конушта жаңы сквер пайда болмокчу. Эскиз
13:13
Жээнбеков Кыргызстанда илимдин кайсы тармагын өнүктүрүү керектигин айтты
12:51
Москва мамлекеттик университети 6 ирет Бишкекте филиал ачууга аракет жасаган
12:43
Москва мамлекеттик университети 6 ирет Бишкекте филиал ачууга аракет жасаган
14:30
Москвада бизнес ачуу бир себептен улам оор. Кыргызстандык ишкердин тажрыйбасы
14:27
Путинди тосуу аземи жаңы форматта өтүп, таң каларлык болору айтылды
14:25
Россиялык жаштардын Кыргызстанга көз карашы өзгөрүүдө
14:06
Оолуксам 30 жаштамын... Окумуштуулар адам качан чоңоерун айтышты
10:56
Эр сайышка чыккан Улукбек: аравиялык шейх баламды үйрөтүп бер деп суранды
15:18
Панфилов паркында аттракциондон кыз кулап, ооруканага түштү
Бардык кабарлар

Жер байлыгы алтын-күмүш болсо, эл байлыгы эмне? Салам берүү сабагынан

Жаңылыктар
47
0

Кылымдар бою кырылса да жок болбогон айрым элдер бейпил, тынчтык заманда маданиятынан кол жууп, бат эле тарых бетинен аты өчүп кеткен учурлар бар экенин эске салган колумнист кыш чилдесинде алыскы айылдарга болгон сапары ой толгоого уютку болуп бергенин жазды.

Акча эмес алкыш алган айылдыктар

Кыш чилдеде алыскы айылдардын бирине жаштар, окуучулар, мугалимдер жана ата-энелер менен илим-билим, адеп-ахлак, китеп окуу жана ынтымак тууралуу баарлашканы "Интеллект инвестициясы" деген долбоор менен бардык. Айылдарда Burj Al-Arab же Sheraton сыяктуу хандар түнөп, падышалар пааналаган беш жылдыздуу отелдер болбогону менен кычыроон кыштагы суук бөлмөлөрүн мештен мурда эле меймандос мээрими, ысык ыкласы менен жылытып, тасмалын жайып, бал, каймак, чөбөгө, айран, этин коюп, карегиң менен тең айлана кызматыңды кылып коноктоочу берекелүү үйлөрдүн берешен кожоюндары көп. Асман тиречүдөй шаңкайган чет элдик атактуу мейманканалар напсиңе жакчу укмуш шарттарды түзүп бергени менен бир түнөшүңө бир канча миң долларыңды шыпырып алып калат. Ал эми айылдыктар ошончо убактысын, малын, кызматын сага тек гана белек кылат да, акысына акча эмес алкыш, байлык эмес бата алышат. Бата берилген үй, буюрса, бакыттын конушуна, куттун коломтосуна, жакшылыктын жайына айланары талашкыс чындык.

 

Айтор, ошондой үйлөрдүн биринде конок болуп, андан соң семинарыбызды өткөрдүк. Китеп менен достошууга, караңгылык менен касташууга багыттаган ал семинарга адамдардын агылып келиши элибиздин илим-билимге, ыйманга, жакшы насаатка, дегеле руханий азыкка аябай суусап турганын кабарлайт.

Жердин байлыгы - кен, а элдикичи?

Сапар карып, кайра кайтканы унаага отуруп жатканыбызда бизди эртең менен коноктогон үйдүн жашы жетилердеги эрке баласы кайдан-жайдан тели-теңтуштары менен чуркап жетип келди.

— Кетесиздерби? — деди ал энтиге, досторунан айырмаланып чоочун бизди тааныгандыгын баса көрсөткүсү келгендей.
— Ооба, — дедик жарыша.

Калган балдардын бардыгы биз менен быйтыйган колдорун берип учурашып чыгышты. Бейтааныш адам болсо да салам берүү адебин үйрөнгөн бөбөктөрүбүз бар экен, демек, келечегебиз кең, бешенебиз жарык деп ойлонуп кубанып турдум. "Тааныштарына гана салам айтуу — кыяматтын жакындыгынын белгиси" делет. Бабаларыбыз салам айтууда тааныш, бейтааныш деп ылгаган эмес. Тескерисинче, чоочун мусапыр менен жамалы ого бетер жаркып, тереңирээк сый, көбүрөөк көңүл жана мээрим менен учурашып, керек болсо, акыркы кыл куйругун союп берип коноктогон экен.

 

Аттиң ай, азыр шаарларда салам айтуу маданияты унутулуп калды. Кыйма-чийме кыймылдагы кыжылдаган көпчүлүктүн ичинен канча жаштарды, мектеп окуучуларын жолуктурабыз, салам узатканы жокко эсе. Калдайган калаа көчөлөрүндө ар бир адамга баш ийкешип отуруу, балким, ыңгайсыздыр дейин десең, мектептер менен окуу жайлардын ичинде деле ошол акыбал. Салам адеби сандан чыкканы менен коомдук жайларда улуу-кичүүнү, кыздарды, аялдарды көзгө илбей, оозуна ак ит кирип, кара ит чыга сөгүнүү кадыресе көрүнүшкө айланып барат. Акырын акыл айтсаң, айрымдары аңыраңдап ачуулуу карашат.

Шаар тургай элибиздин нарк-салтынын, маданиятынын уюткусу, алтын бешиги болгон айылдарыбыздагы айрым мектептерге кирсең, окуучулары сүзүп жиберчүдөй дүңкүйүп өтүшөт. Бул өтө өкүнүчтүү, анткени саламды унутуу — бул маданиятты курутуу. Ооба, маданият, адеп жана ынтымак саламдан башталат. Саламсыз маданият башаты соолуган дарыядай узакка барбайт. Кылымдар бою кырылса да жок болбогон айрым элдер бейпил, тынчтык заманда маданиятынан кол жууп, бат эле тарых бетинен аты өчүп кеткен учурлар бар. Жердин байлыгы алтын, күмүш, жакут, бермет болсо, элдин байлыгы — маданияты, тили, адеби, ыйманы...

Сөз чакырат, үлгү ээрчитет

Бирок "салам айтпайт" деп жаш муундун өкүлдөрүн айыптоого эч кимдин акысы жок. А көрөкчө аларга туура багыт, өргө жетелечү өрнөк көрсөтүп жатабызбы деп өзүбүздү суракка алалы. Салам айтуу парз болорун, а парз деген ыңгайы келсе аткарып, болбосо эс-көңүлдөн чыгарып койчу оюн эмес, кылбагандыгың үчүн абийир алдында жооп берчү, пайда-парасаты тоодой, шарапат-касиети деңиздей нурдуу нерсе экенин балдарга айтып-деп жатабызбы? Салам аркылуу таарынычтар жазылып, алакалар бекемдеп, жылуу сезимдер жуурулушуп, көңүлдөрдөгү муздар эрип, кирлер тазаланып, жагымдуу маанай жана керемет чөйрө түзүлөрүн, а бул болсо ынтымак-ырыстын булагы, азыгы экенин түшүндүрүп жатабызбы? Бет маңдайыңдан өзү чыкпай эле тээ мухиттин ар жагында туруп бирөөдөн салам айттырып жиберген адамга канчалык жүрөгүң жибийт.

 

Жети жашка чейин бала күзгү сыяктуу болот, айтканыңды угуп, эмне кылганыңды көрүп түздөнөт дейт. Жаш баланы "Эмнеге салам бербейсиң?" деп кекетпей, ага өзүң салам беришиң керек экен. Көргөнү көөнүнө, байкаганы баамына сиңип, алары акырындап амал-аракетке айланат тура. "Уядан эмнени көрсө, учканда ошону алат" деген эмеспи бабалар.

Салам адеби

Адеп боюнча атчан жөөгө, турган отурганга, унаадагы салт жүргүнчүгө, жашыраагы улуусуна, жалгыз көпчүлүккө салам айтышы абзел. Артта бараткан адам озунуп алдыдагысына салам айтышы шарт.

Саламга алик албай коюу да өтө чоң адепсиздик. Бир жаш адам "Салам айтсак жооп бербей ыңгайсыз кылат" деп чоң кишилерге нааразы болгону эсимде. Укпай же байкабай калгандыр, болбосо кантип жооп бербесин деп күмөн кылган элем.

Эгер көпчүлүк үстүнө кирген адам салам айтса, алардан жок эле дегенде бир адам жооп кайтарбаса, анда отургандардын баары айыптуу болушат дейт.

 

Саламдын жообун дароо берүү шарт. Болгондо да тилиңди эле кыймылдатып койбой үнүң, сөзүң угулгандай ачык жооп бер. Кечеңдетип жооп айтсаң, алик албаган сыяктуу эле болот экен, анткени салам айткан адам сенден узап кеткен болот же бейкапарлыгыңды текебердик, тоготпостук катары кабылдап шагы сынып калат. Көңүлдү муз капташ үчүн көз ирмем жетиштүү эмеспи...

Үйгө жылмая салам айтып кирсең, жубайыңа карата мээрим-сүйүүң эч качан суубайт, тескерисинче, күндөн-күнгө табына келет дешет.

Эгер адам адамга салам айтып турса көздөн көзгө мээрим, жүздөн жүзгө нур өтүп, жүрөктөргө куш канатынын алдындагыдай жылуулук уяламак.

...Наристелердин жолдогон саламы жүрөгүбүздү жылытып, дилибизди балкытып, ушундай ойлорго себеп болду. Алар биз менен жадырап-жайнап коштошту. Жүздөрүндөгү жылмаюу, балким, бизге берген батасыдыр. Периштедей аруузаттардын батасы, буюрса, сөзсүз кабыл болот. Демек, сапарыбыз байсалдуу уланат. Келечекке таштаган кадамдарыбыз кажырлуу, жасаган аракетибиз ажарлуу болгой...

Дагы: https://sputnik.kg/columnists/20190331/1043819845/salam-beruu-boyuncha-kolumnistika.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно
18+ © 2016 - Все права соблюдены.
Любое копирование, в т.ч. отдельных частей текстов или изображений, публикация и републикация, перепечатка или любое другое распространение информации, в какой бы форме и каким бы техническим способом оно не осуществлялось, строго запрещается без предварительного письменного согласия со стороны редакции. Во время цитирования информации подписчиками ссылки обязательны. Допускается цитирование материалов сайта без получения предварительного согласия, но в объеме не более одного абзаца и с обязательной прямой, открытой для поисковых систем гиперссылкой на сайт не ниже, чем во втором абзаце текста.
счетчик счетчик