Бүгүн:

Акыркы кабарлар

13:01
Чүй: милиция жоголгон өспүрүмдү издеп жатат. Сүрөт
13:21
Абдымомунов көчөсүнүн бир бөлүгү казуу иштеринен улам 23 күнгө жабылмакчы
13:20
Отко май чачпагыла! УКМК элге эскертүү берди
10:14
Камактагы Алмазбек Атамбаев уулу жана аялы менен жолукту
16:36
"Ала-Тоо" аянтынан чачкын сатуучулар менен оюн жайлары алынууда. Сүрөт
16:11
Ичеги-карын рагы болбош үчүн эмне кылуу керек? Адистердин жообу
11:09
Суусамырдагы жайлоодо калың карда калган чабандар куткарылууда
09:32
Мугалимдер бир күндө 6000 сом алышабы? Лунара Мамытовага жооп
09:41
Алты жылдан бери комада жаткан Михаэль Шумахер эсине келди
09:33
Депутат: Бишкектеги жеке мектептерде кыргыз тили менен тарыхты окутуу керек
17:12
Суусамыр жайлоосунда карда калган малды алып чыгуу үчүн трактор тартылды
16:25
Бишкекте өтчү марафонго атактуулар да катышат
16:18
Жеңиш Разаков Кыргызстандагы кылмыштуулукту азайтуу жолун айтты
15:42
Дарбаза басып калган окуучу. Милиция кырсыктын чоо-жайын айтты
15:20
Мушкер "Тайсонго" Талас Бегалиев таза кандуу аргымак мингизди. Белектин чоо-жайы
13:08
Жээнбеков маркум спецназ Ниязбековдун үй-бүлөсүнө "Эрдик" медалын тапшырды
13:03
Аманбай Кайыпов башка кызматка дайындалды
16:26
Чала жан болуп сабалгандар: шектүүнүн милициядагы тууганы иштен бошотулду
16:20
Жээнбеков Абылгазиев менен жолугуп, өкмөттүн негизги милдеттерин эске салды
16:17
Караколдогу №6 мектепке 27 жаштагы жигит директор болду. Сүрөт
16:12
Билим берүү министринин милдетин ким аткарат?
15:44
Кандай эркектер сексуалдуу көрүнөт? Кыз-келиндердин жообу
16:13
Өч албайм! Өмүрбек Текебаев мындан аркы кадамдарын айтты
16:05
Кой-Таштагы окуяны мамлекеттик комиссия иликтемей болду
14:05
Бишкекте такси айдаган кыздын сөөгү өзү жашаган үйдөн табылды
10:50
Бир жыл ичинде Кыргызстандын бардык мектептери компьютер менен жабдылат
10:42
Кыргызстанда жыл сайын канча жол кырсыгы болот? Жүрөк ооруткан график
11:53
Ой менен башкарылчу биопротезди жасап бүттүк. Микрохирург менен маек
11:17
Борбордогу жаңы паркка бак тигип кетиңиз. Мэриянын жаңы акциясы
10:40
Бишкектен Антальяга барчу учак 11 саат кечигип учту
12:26
Сот эмнеге таянып Текебаевдин өкүмүн жокко чыгарды. Адвокаттын түшүндүрмөсү
12:19
Бишкек — Москва поезд каттамынын билеттери арзандайт
11:45
Суусамырда кырсыктан набыт болгон бүлө. Туугандары 100 миң сомун таппай жатат
10:25
Суусамырда бир бүлөнүн өмүрүн алган кырсык. Из жашырган айдоочу кармалды
15:02
Кой-Ташта спецназдын таягынан бир адам көз жумдубу? УКМК Карамушкинага жооп берди
11:15
ИИМ: алдамчылыкка шектелген кыргызстандык аскер аял Москвадан кармалды
10:33
Билим берүү министрлиги мектеп формасы боюнча сунуштама берди
15:10
Достукта "режим" алдын алуу иш чаралары жүргүзүлдү
10:26
Аксыдагы "Кербен" аэропорту учактарды кабыл алууга даяр
09:57
Курсан Асановдун үйүн тинткендер эмне алып кеткенин адвокаты айтып берди
15:55
Спецназдын каза болгон жоокеринин бүлөсүнө кандай жардам берилери айтылды
15:49
Жеңиш чокусунан учуп түшкөн россиялык альпинист каза тапты
15:47
Атамбаевди кармоо. Башаламандыктан борбор калаа 2 млн. сомго чыгым болду
11:51
Кадамжайда 44 килограммдан ашык героинди кантип кармашты? Сүрөт
12:54
Ат-Башыда Курман айт майрамына карата жакыр үй-бүлөлөргө жардам берилди
Бардык кабарлар

Ой менен башкарылчу биопротезди жасап бүттүк. Микрохирург менен маек

Жаңылыктар / Коом жана проблемалар
202
0

Ооба, мен да ушинтип ойлогом. Көрсө, маалымат көңүлдөн сырт калбай эле биопротездин автору иш толук бүтмөйүнчө интервью берүүдөн баш тартып жүргөн экен. Долбоор жыйынтыкталып, ийгиликтүү ишке ашканын угуп, микрохирургду Sputnik Кыргызстан радиосуна чакырдык.

Көпкө кыйылбай макул болгон Султан Тукешов менен түз эфирде маек курдук. Микрохирургиялык иштеринен сырткары пластикалык хирургияда да ийгиликтерди жаратып келе жаткан адис чачтан кыркып алып каш отургузуп, кыз-келиндердин сурмасын жасоодогу кызыктуу окуялары менен бөлүштү.

Микрохирург Тукешов бул протездер колдун чыканактан ылдыйкы бөлүгүнө гана ылайыкталгандыгын, ал эми бут үчүн мындай протездер келечекте жасаларын кошумчалады.

Микрохирург Султан Тукешов
© SPUTNIK / ТАБЫЛДЫ КАДЫРБЕКОВ
Султан Тукешов: биопротездин айырмасы анын ой менен башкарылуусунда. Ошондой эле салмагы жеңил.

— Сиздер жасап чыккан биопротездин кадимки протездерден айырмасы эмнеде?

— Алгачкы эле айырмасы анын ой менен башкарылуусунда жана салмагынын жеңилдиги менен колдонууга ыңгайлуулугунда. Бир жыл мурда жаңыдан жасап баштаганда салмагы 500 граммдан ашыгыраак болчу, улам иштеп отуруп 250 граммга түшүрдүк. Бул өзгөчө жаш балдардын колдонуусуна жеңил болот экен. Протезди жасап баштаганда эле аны кийип, колдонуп, эксперимент жүргүзүүгө макул болгон адам издегенбиз. Жыйынтыгында 12 жаштагы Алия деген кыз апасы менен келип, биз менен иштешүүгө макулдугун берген. Учурда Алия толук бүткөрүлгөн биопротезди кийип жүрөт. Анын дагы бир өзгөчөлүгү кубаттоо системасынын оңойлугу. Биопротез кадимки эле чөнтөккө салып алып телефондорду кубаттоочу пауэрбанк аркылуу өзүнө электр энергиясын алат. Бул ээсине алыс сапарга чыгууга, саякаттоого жакшы шарт түзөт.

Ал эми ой менен башкарылуусунда биз эң жөнөкөй ыкмаларды колдондук. Тагыраагы, булчуңдардын чыңалуусун кабыл алуучу сенсорлор болуп эсептелген — электромиографтар биопротезге буйрук берет десек болот. Албетте, кадимки кол менен мээнин байланышынан аракеттер жайыраак жүрөт. Болжол менен мээнин булчуңга берген буйругу жарым секунддан кийин ишке ашат. Азырынча биопротез бир нерселерди кармап, автоунаа айдай алат. 10 килограммга чейинки жүктү көтөрөт. Ал эми кийинки этапта биз кашык, калем сап сыяктуу майда буюмдарды кармай турган механизмдерди киргизели деп жатабыз.

 

Сырткы дизайны боюнча азырынча бир чечимге келе элекпиз. Анткени кардарлардын айрымдары колдун өзүндөй болуусун каалашса, кээ бирөөлөрү тескерисинче колдон өзгөчөлүгү менен сырткы келбети да айырмаланып туруусун жактырышарын айтып жатышат. Келечекте эки түрүн тең жасайбыз деген ниет бар.

Биопротез управляемая силой мысли разработанная хирургами из Кыргызстана
© ФОТО / ИЗ ЛИЧНОГО АРХИВА СУЛТАНА ТУКЕШОВА
Микрохирург: Протезди жасап баштаганда эле аны кийип, колдонуп, эксперимент жүргүзүүгө макул болгон адам издегенбиз. 12 жаштагы Алия деген кыз апасы менен келип, биз менен иштешүүгө макулдугун берген. Учурда Алия толук бүткөрүлгөн биопротезди кийип жүрөт.

— Башка мамлекеттеги кесиптештериңиз бул саамалыкты кандай кабыл алышты?

— Биздин команда дасыккан программисттерден жана өз кесибинин мыктысы болгон дарыгерлерден болуп алты кишиден турат. Биопротезге Япония, Россия, өзгөчө Түштүк Кореянын медиктери кызыгуу артты. Алар бизге түрдүү сунуштарды айтып, аталган протезди андан ары чогуу жакшыртуу ойлорун билдиришти. Сүйлөшүп көрсөк алар ички механизмдерине жана "Кыргызстанда жасалды" деген брендге кызыгып жатышкан экен. Кыргыз медиктеринин ишин өз өлкөбүздүн гана атынан чыгаралы деген максатта алардын сунуштарынан баш тарттык. Учурда интернет аркылуу кабардар болгон жакынкы, алыскы мамлекеттерден да буюртмалар келип түшүүдө.

Биопротезди өзүбүздүн акчабызга жасап чыктык. Анын сапаттуу, чыдамкай жана ыңгайлуу болушу биздин негизги максаттарыбыздын бири эле. Учурда бул тилегибизге жеттик деп айта алам. Ошондой эле протездин дагы бир өзгөчөлүгү анын көлөмүндө. Эгер аны жаш бала тагынса чоңойгондо башкага алмаштыруунун кажети жок. Болгону билектен өйдө тагылчу жерин гана чоңойтуп, кичирейтип беребиз. Бул ээсинин көнүп калган протез менен өмүрүн өткөрүүгө мүмкүнчүлүк берет. Протезди тагынган адам өмүр бою биз менен байланышта болуп турат. Биз бир жолу ага кийгизип коюп эле ошол боюнча кабарлашпай кетпейбиз. Эгер жаңы түрлөрү иштелип чыкса, аны алмаштырып туруу же көнүп калган протезин колдоно берүү өз эркинде.

Биопротез управляемая силой мысли разработанная хирургами из Кыргызстана
© ФОТО / ИЗ ЛИЧНОГО АРХИВА СУЛТАНА ТУКЕШОВА
Тукешов: булчуңдардын чыңалуусун кабыл алуучу сенсорлор болуп эсептелген электромиографтар биопротезге буйрук берет. Албетте, кадимки кол менен мээнин байланышынан аракеттер жайыраак жүрөт. Болжол менен мээнин булчуңга берген буйругу жарым секунддан кийин ишке ашат.

— Сизди эл микрохирург эле эмес, пластикалык хирург катары да тааныйт. Айта кетсек, көздүн сурмасын чыгарууда өзүңүзгө таандык ыкма менен операция жасарыңыз айтылат. Башка кесиптештериңиздин операцияларынан бул ыкманын айырмасы эмнеде?

— Ар бир мамлекетте кардарлардын суроо-талабына жараша пластикалык операциялардын кайсы бир түрү алдыга озуп чыгат экен. Мисалы, Түркияда ринопластика — мурундун келбетин оңдоо өтө популярдуу. Ал эми бизде соңку жылдары көздүн сурмасын чыгарууга кызыккандар көбөйдү. Дүйнөдө бул жаатта Түштүк Корея алдына ат салдырчу эмес. Азыркы мезгилде биз корейлик кесиптештерибиз менен теңтайлашып, ал тургай айрым нерселерин жасоодо алдыга кеттик деп айта алам.

Блефаропластикалык операция жасоодо биздин өзгөчөлүктөрүбүз ар бир адамдын бет түзүлүшүнө карап, өз-өзүнчө формаларды тандап алабыз. Шаблондук негизде баарына бирдей сурма салбайбыз. Ошондой эле операцияны жасоо ыкмасы да башкача. Жыйынтыгында көрүнүшү нукуралуулукка өтө жакын, жарааты тез айыгып, мөөнөтү да узак болот. Учурда мындай операцияга кызыккандардын саны абдан көп, ага жараша кезек күткөндөр да арбын. Бул операцияны жасоодо өз ыкмамды үйрөтүп койгон медиктер да иштөөдө. Алар менден кем эмес профессионалдар, мыкты деңгээлде кызмат көрсөтүшүүдө. Баасы 250-500 доллардын айланасында. Айрымдар бул сумманы кымбат дешсе, кээ бирөөлөр "эмнеге Кыргызстанда мынчалык арзан, демек, сапаты начар" деген бүтүмгө келишет. Биздин айтарыбыз, сапат жагынан башка мамлекеттердеги кесиптештерибизден алдыдабыз.

 

— Көзгө сурма жасоодо коомчулукта түрдүү пикирлер айтылып жүрөт. Жашоосунда динди тутунгандар бул оор күнөө дешсе, айрым учурларда аялынын жасаткан операциясы күйөөсүнө жакпай калып, үй-бүлөдө уруш чыккан да учурлар кездешет.

— Ооба, чынында ислам дининде келбетин себепсиз өзгөртүүгө тыюу салынат экен. Эч кандай зарылчылыгы жок учурда пластикалык операция жасатууга тыюу салган биздин муфтияттын да фатфасы бар. Бирок ал бир жактуу чыгарылган. Тактап айтканда, мындай чечим кабыл алынарда пластикалык операция жасаган бир да хирург чакырылган эмес, экинчи тараптын жүйөсү айтылбай калган. Ал эми биздин клиника сурма жасоодон мурда бул суроо боюнча көп ойлондук. Башка ислам мамлекеттеринин тажрыйбасын карап отуруп, түркиялык бир кесиптешибиздин ушул маселе менен аалымдарга кайрылганын билдик. Алар пластикалык операция жасоого уруксат берген негиздер менен таанышып, эл аралык стандарттарга туура келгендиктен биздин клиника да сурма жасоого киришти. Сурма жасоону бир гана сулуулук үчүн деп түшүнүү жаңылыштык. Мисалы, бизге келген кардарларыбыздын көпчүлүгү жаш курагынын жогорулашы менен көздүн үстүңкү териси чоюлуп кеткенде кайрылышат. Айрым учурларда аялын же карындашын мырзалар өздөрү ээрчитип келип, сурма чыгарып берүүнү суранышат. Баса, биз күйөөсүнүн уруксаты жок жубайына сурма жасабайбыз. Кардарга карата коюлуучу талаптарыбыздын ичинде бул милдеттүү түрдө каралат.

Микрохирург Султан Тукешов
© SPUTNIK / ТАБЫЛДЫ КАДЫРБЕКОВ
Микрохирург: протездин дагы бир өзгөчөлүгү анын көлөмү. Эгер аны жаш бала тагынса чоңойгондо башкага алмаштыруунун кажети жок. Болгону билектен өйдө тагылчу жерин гана чоңойтуп, кичирейтип беребиз. Бул ээсинин көнүп калган протез менен өмүрүн өткөрүүгө мүмкүнчүлүк берет.

— Сиздин кадимки эле чачтан кыркып алып каш жасап берериңизди да уктук. Бул биологиялык жактан мүмкүнбү?

— Биз жакынкы аралыктан баштап эле чачы жаштайынан түшүп калган адамдарга желке чачынан алып, кадимкидей өстүрүп берген тажрыйбаны да ишке ашырып келе жатабыз. Желке таз болбойт деп коет го кыргызда, бул сөздүн чындыгы бар. Чачтын түшүүсү гормондорго байланыштуу. Мындай дартка чалдыккан адамдар өмүр бою чачын кырып жүрүүгө мажбур болушат. Убактылуу чачын карайтып койчу каражаттар бар, бирок ким эле кулпурган чачы өзү өсүп туруусун каалабасын. Мындай учурда биз кадимки эле желкесиндеги чачынан алып, чачы жок жерге бирден эгип чыгабыз. Ал алгач оорутуп, ыңгайсыздык жаратып ошол жерге отуруп калат. Андан соң отургузулган чач түшүп, кайра кадимкидей чач өсүп чыгат. Азыркы маалда өз каалоосу менен макул болгон бир нече адам бул тажрыйбадан ийгиликтүү өтүп жатышат. Мындан сырткары, ушундай эле ыкма менен каш өстүрүүдөбүз. Бирок каш менен чачтын айырмасы бар. Кашка эгилген чач ал кадимки баштагы чач болгондуктан узун болуп өсүп кете берет. Каш сыяктуу белгилүү бир өлчөмгө жеткенде токтоп калбайт. Андыктан, мындай жол менен каштуу болгондор маал-маалы менен кыркып, формасын чыгарып туруусу зарыл.

— Кыргыз медицинасына жакынкы аралыкта дагы кандай жаңылыктарды алып келейин деген пландарыңыз бар?

— Биз эми адамдагы ашыкча майларды медициналык жол менен сордуруп алууну ишке ашыралы деп турабыз. Бул семиз адамдарды арыктатуу деп эсептелбейт. Мындай ыкма денесинин айрым бир жерлеринде жылдар бою туруп калган майдан арылууга жардам берет. Бул да дүйнөдө кеңири колдонулуп жаткан ыкма.

 

Негизи эле биздин максат — кыргыз медицинасын дүйнөлүк деңгээлге көтөрүү. Кандай жаңы ыкма алып келбейли, анын биринчи кезекте биздин кардарларга керек жактарын иликтеп, ылайыкташтырып, иштеп чыгабыз. Тигил же бул медициналык операция үчүн чет мамлекеттерге чыкпай эле өзүбүздө сапаттуу жана ишенимдүү дарыланганга шарт түзүүгө аракет кылабыз. Албетте, өзүбүздүн кесибибиз боюнча аракеттерибиз ишке ашып келе жатат. Эгер ар бир дарыгер өз кесибин сүйүп, ага жоопкерчилик жана берилүү менен мамиле кылса көп нерсеге жетишсе болот деп ойлойм.

Дагы: https://sputnik.kg/society/20190825/1045527711/Sultan-Tukeshov-menenmaek.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно
18+ © 2016 - Все права соблюдены.
Любое копирование, в т.ч. отдельных частей текстов или изображений, публикация и републикация, перепечатка или любое другое распространение информации, в какой бы форме и каким бы техническим способом оно не осуществлялось, строго запрещается без предварительного письменного согласия со стороны редакции. Во время цитирования информации подписчиками ссылки обязательны. Допускается цитирование материалов сайта без получения предварительного согласия, но в объеме не более одного абзаца и с обязательной прямой, открытой для поисковых систем гиперссылкой на сайт не ниже, чем во втором абзаце текста.
счетчик счетчик