Бүгүн:

Акыркы кабарлар

13:47
Россиядагы мигранттар үчүн шайлоо участкаларынын саны эки эсе көбөйөт
13:37
Россиядагы мигранттар үчүн шайлоо участкаларынын саны эки эсе көбөйөт
13:12
"Тегин" сөзүн фамилияга кошууга уруксат берген мыйзам долбоору сунушталды
12:53
Депутат: Сокулукта адамдын өлгөнү тууралуу маалым кат бербей акча жасап жатышат
17:07
Шайлоону утурлай. Ош шаарына каттоого тургандардын саны 34 миңге көбөйдү
10:50
Согуш ардагерлеринин жөлөк пулун көбөйтүү сунушталууда
15:26
Бир күндө 4 миңдей казакстандык Кыргызстандын аймагына өттү
11:45
БШКнын төрайымы Россиядагы мекендештерге парламенттик шайлоо боюнча маалымат берди
14:31
Токаев: КР менен чектешкен аймактагы башаламандыкта каза болгондор бар
14:29
Тизилген долларлар... Транспорт министринин орун басары пара менен кармалды
13:25
Бишкек: жер тилкелеринин берилиши түз эфирден көрсөтүлмөй болду
12:48
Кыргызстандагы бажы органдарынын 26 кызматкери жазаланды
12:26
Нарын облусу үчүн даярдалган жаңы логотип катуу сынга кабылды
17:18
Министрлик Румыния жана Латвияда акысыз билим алчуларга сынак жарыялады
17:09
Кыргызстан Кытайга гуманитардык жардам катары эмне берери айтылды
11:37
Толук жаңылаш керек! Үч-Коргон ГЭСин оңдоого 145 млн. доллар алынат
11:25
Электрик, кароолчу, курьер. Кенже тейлөөчү кызматкерлердин айлыгы көбөйөт
11:00
Электрик, кароолчу, курьер. Кенже тейлөөчү кызматкерлердин айлыгы көбөйөт
10:37
Министрлик: мугалимдердин эмгек акысын эсептөө автоматташтырылат
13:12
Кытайдагы кыргызстандык айрым студенттерге азык-түлүк жеткирилди
13:01
Кытайда коронавируска каршы чыгарылган россиялык препарат сыналууда
12:36
КР аэропортторун тышкы башкарууга кандай шарт-талап менен берери айтылды
11:59
Бишкектин Капиталдык курулуш башкармалыгына биринчи жолу аял жетекчи дайындалды
11:28
Министрлик Индонезияда акысыз билим алуу үчүн сынак жарыялады. Шарт-талабы
11:11
Аликбек Жекшенкулов КРдин Греция жана Черногориядагы элчиси болуп дайындалды
16:51
Ирандын борбору Тегеранга Бишкектен самолёттор түз уча баштады
16:48
Токтогул, Москва райондору менен Таш-Көмүрдүн билим берүү башчыларына сөгүш берилди
16:37
Токтогул, Москва райондору менен Таш-Көмүрдүн билим берүү башчыларына сөгүш берилди
16:36
Прокуратура өлкөдө 3000ден ашуун жер тилкеси мыйзамсыз берилгенин аныктады
10:12
Баарына тиешелүү эмес! Элчилик АКШга кирүүгө коюлган чектөөгө түшүндүрмө берди
10:10
Трамп кыргызстандыктарга АКШда биротоло калып жашоого тыюу салды
10:25
Россиянын жаңы премьери ЕАЭБди өнүктүрүүдөгү артыкчылыктуу 5 багытты атады
09:42
Бишкекте акы төлөнгөн унаа токтотуучу жайлар пайда болду. Акысы жана дареги
09:37
Министрлик: Кыргызстанга 500 миң бет кап алып келинет
09:22
"Кант" авиабазасы пулеметтуу "Урал" унаалары менен толукталды
09:14
Эл даттангандан кийин Салык кызматынын 58 кызматкери жазаланды
10:21
Кыргызстанда окуучулардын билими электрондук жол менен бааланды
10:17
Бишкектик окуучу Белоруссиядагы олимпиадада суперчемпион болду
09:08
Абылгазиев Бишкектин экологиясын жакшыртуу программасын иштеп чыгууну тапшырды
09:01
Мусаев: өкмөт аңчылыкка мораторий киргизүүгө каршы эмес
10:32
Тынч жашайлы! Кыргызстандыктар коронавирустун айынан саякаттоодон баш тартууда
09:32
Бишкекте айдоочу күчүктү артынан кууп барып тебелетип кетти.
09:14
400 миң сом айлык алышат! Депутат профсоюз башчыларынын маянасын санап берди
11:46
Москвада бир жума изделген кыргызстандык жумушунан табылды
17:22
Бир бөтөлкөгө арыктын эле суусун берип ийгилечи... Мирзат Мукановдун айылга каты
Бардык кабарлар

Бир бөтөлкөгө арыктын эле суусун берип ийгилечи... Мирзат Мукановдун айылга каты

Жаңылыктар
482
0

Мирзат Муканов 1989-жылы 5-июлда Ысык-Көл облусунун Түп районундагы Кең-Суу айылында төрөлгөн.

"Кат" десе эле улуу агам Нурзат аскерде жүргѳндѳ жазган каттарын эстейм. Улуулар айтып калышкандай, кат жазып, жообун айлап күткѳн учурга туш болбой калдым. "Кечээки эле бала" эмесминби…

Агамдын каттары "Салам кат. Саламым менен алыскы Ош шаарында аскердик кызмат ѳтѳп жүргѳн уулуңар Нурзат" деп келчү. Аны баарыбыз тегеректеп алып окуйбуз. Чоң энем абамды кичинесинен ата-энеме бербей ѳзү тарбиялап ѳстүргѳнү үчүнбү, кѳзүнѳ жаш алмайын укчу эмес. Апам ортого отуруп алып, окуп берет. Мени да сурап калар бекен деп чыйпылыктап күтѳм. Ошол каттарынын биринде бир жолу "Асек абам (улуу агам чоң атанын колунда ѳскѳнү үчүн ата-энемди "аба", "эже" деп кайрылар эле. Кийин эле "ата", "апа" деп калды) арагын ичпей калдыбы?" деп сураптыр. Анысы апама жага бербей, ого бетер үнүн бийигирээк чыгарып окуп койду. Ошондо атамдын катуу арданганы эсимде. Учурда ошол аскерден кат жазчу Нурзат абам чоң атамдын керээзи менен ата конушту ээлеп калган. Ата-энем болсо шаарга жакыныраак кѳчүп кетишти.

Менин бала кезимде айылыбызда арак ичпеген киши аз эле. Жакшылыкта деле, жаманчылыкта деле, куран окутканы барса деле баштыктын ичинен шыңгырап "кѳңүл айтар" нерсеси чыкчу. Буудай сепсе деле, чѳп алып келсе деле ыраазычылык иретинде "бир бѳтѳлкѳ бузуу" шарт болчу. Эми такыр башкача болуп калыптыр ырас. Баягы күнүгѳ алагүү болуп жүрчү абаларымдын айрымдары сакал ѳстүрүп, мечитке каттачу болуптур. Кѳбү жер тырмалап, мал кѳбѳйтүп, ѳз иштери менен алек. Ыраазы болосуң…

 

Сокур Мукандын уулумун

Бала чагымда салам айтуу маданиятына аябай кѳңүл бурулчу. Машина айдап бараткан киши дагы токтой калып, унаадан секирип түшүп, улуулар менен учураша кетчү. Бизди да үйдөгүлөр "улуу кишиге салам айткыла" деп үйрѳтүшкѳн. Айтпасаң "Салам айтпаган кандай бала?!" деген жеме угасың, тааныбаган кишиден деле.

Диктор, телеведущий Мирзат Муканов в юности
© ФОТО / ИЗ ЛИЧНОГО АРХИВА МИРЗАТА МУКАНОВА
"Кат" десе эле улуу агам Нурзат аскерде жүргѳндѳ жазган каттарын эстейм. Улуулар айтып калышкандай, кат жазып, жообун айлап күткѳн учурга туш болбой калдым. "Кечээки эле бала" эмесминби…

Алдыңан чыккан улуу кишиге тааныбасаң да "Ассалоом алейкум" деп учурашасың.

— Аалейкум ассалам (кээ бири "Алекисалам" дешет. Тили келбесе керек). Кимдин уулусуң?/
— Мукандын.
— Кайсы Мукан?

Тартынып туруп калам.

— Сокур Муканбы?
— Ооба…
— Ой, азамат! Чоң атасынын уулу турбайбы. Жакшы кишинин уулу турбайбы… Чоң атасынын атын айткан, даана Шапактын урпагы турбайбы…

Батасын берип, жылуу коштошот. Бул мага "чоң атанын уулу" деген ыйык милдетти ошентип аткарып жаткандай сезилчү. Ѳз атаңдын атын айтсаң, анын уулу болгонуң үчүн тил угасың.

— Кимдин уулусуң?
— Асектин (атамды ошентип таанышат).
— Кайсы Асек? Жанагы темир уста, кѳк кѳз Асекпи?
— Ооба.
— О, ошол Асек экѳѳңдүн атаңдын оозуна!.. Чоң атаңды айтпайсыңбы!

Мындай жеме уккан "эксперименттен" да ѳткѳм. Мен теңдүү балдардын бардыгы андай кырдаалдан ѳткѳн үчүн ѳз атабызды айтпай, чоң атанын уулу болуп алчубуз. Бир жолу атамдан чоң атамды эмнеге "сокур Мукан" дешээрин сурагам. Чынында чоң атамдын бир кѳзү кѳрбѳгѳн киши болуптур. Жаш кезинде бирѳѳлѳр менен чабыша кетип, кѳзүнѳ катуу токмок тийип (анда чокмор, келтек менен урушчу тура) бир кѳзү кѳрбѳй калса керек… Айтор, чоң атам атама деле так айтып бербеген кѳрүнѳт. Кийин бир кѳзү кѳрбѳгѳнү үчүн согушка алынбай калыптыр. Анткен менен бир айыл элди баккан экен.

Айылымдын суусу шекер салып койгондой ширин

СМС жазган, андан бери вотсап менен скайптан сүйлѳшкѳн муундун ѳкүлү болсом да, саламымды кат аркылуу сан жылкылуу Сарыбай байырлаган Короо-Карагайы бар, улар үнү басылбаган Ой-Четиндүү, Солдат, Керкей тоолору кѳзүңдү кубанткан, тѳрүндѳ Кѳл-Тѳрдѳй кѳлү бар, жери да кең, суусу да кең, эли да кең пейил Кең-Суума жолдойм! Айылдаштарым ѳздѳрү дагы "Кереметтүү Кең-Суунун кулунубуз" деп калышат. Керемети — керемет эле жер.

Айылга барганда кичинемде агаларым таарынтса, нан жапкан айрысын кѳтѳрѳ чуркап, мени коргогон Батийма (Фатима) энеме сѳзсүз учурашчу элем. Эми ал энем да кетиптир, ээсине. Бир барганымда: "Журналист эмессиңби, сага ич күптүлѳр кѳп болот. Бирок коркпо, эми деле айрымды кѳтѳрүп, Бишкегиңе бара калам", - деп тамашалады эле. Анан келгенимди укса, Какиш эжем балпалактап чуркап жетип келчү.

 

Кичинемде кеңсуулуктар нанды орус мешке жабышчу. Мештери атайы ошондой шарт, талап болгонсуп, сѳзсүз кѳчѳ тарапта. Ким нан жапса, бүтүндѳй кѳчѳгѳ жыты буркурайт. Анан нан чыгарып жаткан келин "А-ай, келгиле, нан бышты" деп чакырат. Кѳчѳдѳгү ѳзбү, жатпы, жапырт барып ооз тийүү шарт. Ошентип бышырган нандын жарымын элге таратып берет, калганын тасмалга ороп, үйгѳ кѳтѳрүп кетет. Мешти элге таратуу үчүн гана так кѳчѳ тарапка салып коюшчу го… Эми бардыгы нанды "электир мешке" бышырып калышыптыр. Какиш эжем мага атайы орус мешке бышырылган нан менен каймак кѳтѳрүп келчү. "Эми Шаарыңда кайдагы каймак? Кел, жакшылап жеп ал" дечү Какиш эжем да кемпир болду, ээсине кетти. Ѳгүнү Жайлообай жездеме жолуктум. Ал деле картайыптыр… Жездемден башка биздин кѳчѳдѳ сакалдуулардан Калый атам, Армия аталарым эле калыптыр. Калган улуулардын кѳбү "кетишкен". Оо, биз бала кезде кандай эле?!. Ѳлкѳнүн чар тарабынан издеп келчү сыныкчы Ысрайыл ата бар эле. Чоочун машина токтоп, ичинен "Ысрайылдын үйү кайда?" дешсе, алыстан издеп келген кишиси биздин айылда, болгондо дагы биздин кѳчѳдѳ жашаганына сыймыктанчу элек. Токтогул ата, Мукай ата, Жамай ата, Кайыр ата, Үсѳнакун аталар биздин айылдын кѳркү боло турган. Кайсы гана жердин суусу болбосун, даамы менин айылымдыкына жетпейт. Билинер-билинбес шекер салып койгонсуп, шириндигин кантейин?.. Айылга барганда кѳбүрѳѳк суу ичип алуу үчүн кѳп тамактанбоого аракет кылам. Адам туулган жеринин суусу менен калыптана турганын кийин окуп жүрбѳймүнбү. Ошондуктан ар ким үчүн туулган жеринин суусу таттуу сезилет тура.

Диктор, телеведущий Мирзат Муканов
© ФОТО / ЖАНЫЛАЙ КЕКЕЕВА
Мирзат Муканов: Эмесе, жакшы жүргүлѳ, айылдаштарым! Калган кеңсуулуктарым "бизди айтпай коюптур" деп таарынбай тургула. Кокус биз жакка каттап калчулар болсо, бир бѳтѳлкѳгѳ арыктын эле суусунан берип жибергилечи!

"Жаман баламын"

Ѳгүнү Кабыл абам чалып: "Ай бала, ушу сага жолуксам бир сабайм го! Жамандык-жакшылыкка кѳбүрѳѳк аралаша жүрсѳң", - деп калды. Жѳнү бар. Түмѳн түйшүктү моюндарына илип алган "шаардыктардын" иши бүтпѳйт эмеспи. Шаардагы убакыттын дагы берекеси тар. Айылдачы?.. Бардыгына жетишесиң. Кээде айылга барып калганда кѳчѳдѳ отуруп алып саясатты саймедиреп, аны жыйыштырып коюп дүйнѳлүк саясатты талдашып эки-үч саат сүйлѳшүп койгондорду кѳрүп таң калам. Ошол эле учурда оокаты деле жүрүшүп жатат.

Теңтуштарым ай сайын бир койду "кѳтѳрүп чаап", шерине жешет экен. Аларга да аралаша албайсың. Быйыл бир теңтушумдун үлпѳт тоюнда классташтарым таарынычын айтып алышты. Айтышсын, жѳндүү. Таарына турчу кишиге таарынат да. "Биз менен катышпайсың" дешти. Шаардык деген эмелердин ар бир мүнѳтүнѳ чейин саналуу экенин кенен жүрүп калган кишилер билип коёт бекен?.. Башты шылкыйтып, күнѳѳлүү киши болуп турдум. Мен ушундай "жаман баламын". Ошол катыша албай жүргѳн, кѳп жолуга албай жүргѳн теңтуштарыман кечирим сурайм.

 

Эмесе, жакшы жүргүлѳ, айылдаштарым! Калган кеңсуулуктарым "бизди айтпай коюптур" деп таарынбай тургула. Кокус биз жакка каттап калчулар болсо, бир бѳтѳлкѳгѳ арыктын эле суусунан берип жибергилечи!

Кудай кааласа, адаттагыдай Ортоктун тоосуна чыгып алып, айылымдын абасынан кере-кере дем алчу күндѳр алыс эмес.

Дагы: https://sputnik.kg/society/20200126/1046876437/mirzat-mukanovdun-ajylga-katy.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно
18+ © 2016 - Все права соблюдены.
Любое копирование, в т.ч. отдельных частей текстов или изображений, публикация и републикация, перепечатка или любое другое распространение информации, в какой бы форме и каким бы техническим способом оно не осуществлялось, строго запрещается без предварительного письменного согласия со стороны редакции. Во время цитирования информации подписчиками ссылки обязательны. Допускается цитирование материалов сайта без получения предварительного согласия, но в объеме не более одного абзаца и с обязательной прямой, открытой для поисковых систем гиперссылкой на сайт не ниже, чем во втором абзаце текста.
счетчик счетчик