Бүгүн:

Акыркы кабарлар

22:41
УКМК: Базар-Коргон райондук көзөмөл-текшерүү кызматынын башкы инспектору кармалды
22:41
Садыр Жапаров Шавкат Мирзиёев менен телефон аркылуу сүйлөштү
21:53
Жапаров менен Токаев телефон аркылуу сүйлөштү – эмнени талкуулашты?
21:51
Министр Кулубаев РФ элчиси Удовиченко менен мигранттардын абалын талкуулады
23:24
Садыр Жапаров Москвада өткөн ЖККУ саммитинин юбилейлик жыйынында сөз сүйлөдү
23:23
Алымкадыр Бейшеналиев УКМК сурагы, үйүнө жеткирген кеңешчи кыз, аңдуулар боюнча айтты
23:22
Германия Кыргызстандын 15 млн. евро карызын кечип, бир шарт койду
23:20
ЖККУнун Жамааттык коопсуздук кеңеши билдирүү жасады. Эмне камтылган
22:42
Манастын Жолойду жарадар кылышы. Кошой менен табышуусу. Улуу баяндан 5 факт
22:41
Кантип алдамчылардын кылтагына илинбей, акчадан кол жууп калбоо керек? Улуттук банктын жообу
22:40
Садыр Жапаров Москвага учуп кетти – коштоп кеткендердин тизмеси
18:08
Ысык-Атада милиция кызматкерлери чет өлкөлүк студенттер арасында кылмыштуулуктун алдын алууда
18:07
Кыргызстандын делегациясы Алматыда өткөн БА өлкөлөрүнүн ректорлорунун форумуна катышты
18:07
Акылбек Жапаров Ысык-Көлдө жайгашкан пансионаттардын ээлери менен жолугушту
18:06
Кыргызстанда өткөн жылдын декабрына салыштырмалуу керектөө баалары 7,1%га өстү
19:49
Мамытов БА мамлекеттеринин жана РФнын парламенттер аралык форумунун ачылышына катышты
19:49
Бишкекте турак үйдөн акча жана алтын буюмдар катылган сейфти уурдап кеткендер кармалды – видео
22:32
Коррупцияга шектелип Аламүдүн айыл өкмөтүнүн башчысы кармалды
22:31
Тышкы башкарууга бир жыл. Садыр Жапаров Кумтөрдү текшерте баштады
22:28
Ректорлорду шайлоону жоюп, министр тарабынан дайындоо мыйзамы сунушталды
22:28
Ушунча азапты тартып балдарды көрбөсөм арман ичте калат го... Фронттон кат
08:24
Москвада кыргыз диаспораларынын Бүткүл россиялык форуму өтүп жатат
08:23
9-майга карата Кыргызстанда күтүлгөн аба ырайы тууралуу маалымат
08:22
Садыр Жапаров: Дача-СУ окуясы боюнча коомдук комиссия түзүлдү
14:56
"Жасалма жүк" көбөйдү. Казакстан чек арадагы көзөмөл кайра күчөтүлөрүн эскертти
14:53
Өзбекстандын чек арачыларынын огунан 3 кыргызстандык каза болду
14:51
Эмгек министри Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерин 9-май – Жеңиш күнү менен куттуктады
14:51
Өмүрбек Текебаев Германиянын президентине ишеним грамоталарын тапшырды
19:00
Бишкекте "Георгий тасмасы" өнөктүгү башталды. Лентаны кайдан алууга болот
18:56
Кыргызстан менен Венгрия маданият тармагында кызматташат. Меморандумга кол коюлду
18:54
Коргоо министрлигинен 4-майдан 9-майга чейин пландалган иш-чаралар тууралуу айтып беришти
13:08
Садыр Жапаров кыргызстандыктарды Орозо айт майрамы менен куттуктады
23:40
Садыр Жапаров Казакстандын премьер-министри Алихан Смаиловду кабыл алды
21:11
Орозо айт намазы эски аянтта окулат. Программа
21:06
Кыргызстан кезектеги V Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын өткөрүүгө даяр
21:06
1-майдан тарта КРга киргенде ПЧР-тест жана эмдөө жөнүндө сертификат талап кылынбайт
21:05
Садыр Жапаров ТҮРКСОЙдун Башкы катчысы Султан Раевди кабыл алды
21:12
Уюлдук телефондорду идентификациялоодо аппаратты каттоо үчүн 700 сом өлчөмүндө акы алынбайт
21:12
Садыр Жапаров Макронду Франциянын президенти кызматына кайра шайланышы менен куттуктады
21:07
Кыргызстандык ишкерлер Рязанга инвестор катары чакырылууда
22:12
Камчыбек Ташиев сурактан чыккан соң журналисттердин суроосуна жооп берди
22:12
Сот Атамбаевге кардиология борборунан кароодон өтүүгө уруксат берди
22:07
КР ТИМ башчысынын орун басары Сауд Аравиянын элчиси менен кызматташтыкты талкуулады
22:06
Асел Чынбаева: Балдарды тарбиялоонун маселелери ата-энелер тарабынан өзгөчө көңүл бурууну талап кылат
22:04
ПРЕЗИДЕНТ САДЫР ЖАПАРОВДУН «КАБАР» АГЕНТТИГИНЕ БЕРГЕН ЭКСКЛЮЗИВДҮҮ МАЕГИ
Бардык кабарлар

Учурда электр энергиясы кантип таратылууда? Энергошакекче тууралуу 6 суроого жооп

Жаңылыктар / Интервью
4 364
0
Кечээ Борбор Азиянын үч мамлекетинде электр жарыгы өчүп, кийин энергетиктер Кыргызстан, Казакстан жана Өзбекстанды бириктирген энергошакекчеде авария болгонун айтты.
25-январда Борбор Азиянын бирдиктүү энергетика системасында болгон авария карапайым калкты гана эмес, энергетиктерди дагы таң калтырды. Адистер мындай окуя үч мамлекеттин тарыхында биринчи жолу болуп жатканын айтышты.
Кечээтен бери сөз болуп жаткан энергетикалык шакекче деген эмне? Ал кантип иштейт жана канчалык маанилүү? Кыргызстандын андагы ролу кандай? Андан чыгып кетсе болобу? Бул суроолорго жооп алуу үчүн Sputnik редакциясы адистерге кайрылды.
Энергошакекченин маани-маңызын ардагер энергетик Чоробай Акунов жана Орто Азия боюнча гидроэнергетика эксперти Эрнест Карыбеков түшүндүрүп беришти.

Тарыхы

Энергошакекче Советтер Союзу учурунда түзүлгөн. Башында анда Кыргызстан, Өзбекстан жана Казакстандан тышкары Түркмөнстан менен Тажикстан дагы бар эле. 1990-жылдары Түркмөнстан бөлүнүп чыгып, Иран жана Грузия менен иштешип кеткен. Андан кийин Тажикстан өз алдынча болууну чечкен.

Шакекче эмнеге түзүлгөн?

Негизги максат электр энергиясын эффективдүү пайдалануу болгон. Мисалы, Казакстандын түштүгүндө энергияны иштеп чыккан станциялар дээрлик жок болуп, бардыгы түндүк жагында жайгашкан. Аны ташып келгиче ортодо жоготуулар көп болгондуктан ордуна Токтогул ГЭСинен электр энергиясы берилип турган. Өзбекстанда ири станциялар көп болуп, Кыргызстандын түштүгүнө ал жактан алганы ыңгайлуу эле.

СССР тараган соң шакекченин тагдыры кандай болгон?

Советтер Союзу ураганда ар бир мамлекет энергетика жаатында дагы өз алдынча болууга аракет кылган. 2000-жылдары Өзбекстан менен Казакстанда энергетикалык кризис болуп, Кыргызстан үч жылга шакекчеден чыгып кеткен. 2011-жылы Борбордук Азиянын энергетиктери чогулуп, бирдиктүү энергетикалык системадан чыгуу эч кимге пайда алып келбесин айтышкан. Анда керектүү учурда мамлекеттер бири-бирине каралашып туруу үчүн кайрадан шакекчеге кошулуу чечими кабыл алынган. Быйыл Кыргызстан Түркмөнстандан Өзбекстан аркылуу дал ушул шакекче менен электр энергиясын алып турду.

Энергошакекче кантип иштейт жана жарык эмнеге өчтү?

Энергетикалык шакекче 500 киловольттук линиядан туруп, бир учурда 740-750 мегаватт кубаттуулукту өткөрөт. Мындан көбөйүп кеткен учурда автоматтык түрдө өчүп же айрым станциялары иштен чыгат. Кечээ үч өлкөнүн биринде энергетикага болгон талап күчөп кеткендигине байланыштуу Борбор Азиянын көп бөлүгү бир канча убакыт жарыксыз калды.
Кыргызстан шакекчеде турганда ал аркылуу Токтогул ГЭСинен электр кубаты Өзбекстанга өтүп, Казакстандын ГЭСтери аркылуу биздин республиканын түндүгүнө келет.

Азыр энергия кантип таратылып жатат?

Учурда ар бир мамлекет өзүнүн ички линиялары аркылуу электр тогун таратууда. Мисалы, Кыргызстанда "Датка — Кемин" жана "Токтогул — Фрунзе" линиялары бар. Шакекче оңдолгондо кайрадан мурдагы тартипке келтирилмекчи.

Кыргызстан шакекчеден чыгып кетсе эмне болот?

Кыргызстан бирдиктүү энергетика системасынан чыгыш үчүн өлкө ичиндеги энергетикалык коопсуздугун бекемдеши керек. Ал үчүн линиялар жана жетиштүү кубаттуулук зарыл. Учурда энергия тартыштыгы болуп жаткандыктан Кыргызстанга шакекчеден чыгуу пайдалуу эмес. Өзгөчө кышкысын республика өзүн-өзү жарык менен камсыздай албай калышы мүмкүн.
Энергетиктердин айтымында, ушул тапта Кыргызстанда линиялар боюнча көйгөй жок. Жогоруда айтылган "Датка — Кемин" жана "Токтогул — Фрунзе" линиялары Кыргызстандын кайсы бурчуна болсо дагы жарыкты жеткире алат. Учурдагы негизги көйгөй — кубаттуулуктун аздыгы. Кубаттуулуктун жетишсиздигинен улам республика аталган шакекчеде болууга аргасыз. Тартыштыкты жоюу үчүн кошумча ГЭС жана ТЭЦтер курулушу керек. Ошондо шакекче резерв катары гана колдонулуп калат.
 
https://sputnik.kg/20220126/borbor-aziya-ehnergoshakekche-degen-ehmne-1061565480.html
скачать dle 11.0фильмы бесплатно