Бүгүн:

Акыркы кабарлар

04:39
"Кумтөр" Ысык-Көл жана Нарын облустарын өнүктүрүүгө 1,4 млдр сом бөлөт
05:18
Кыргызстан менен Өзбекстан биргелешип машина чыгарууну пландоодо
03:27
Кум үстүндөгү футбол боюнча Азия чемпионаты: Кыргызстандын атаандаштары белгилүү болду
03:21
Тегеранда Кыргызстан менен Ирандын биринчи айымдарынын жолугушуусу болду
03:04
Кыргыз-кытай чек арасындагы бекеттер төрт күнгө жабылат. Себеби
02:40
Орусияда мекендештерин тоногон төрт кыргызстандык кармалды
23:25
Бишкекте Кыргызстан менен Түркиянын туристтик компанияларынын бизнес-форуму өтөт
23:24
Кыргызстандыктардын Болгарияда ишке орношуу мүмкүнчүлүгү каралууда
23:23
Россияда окуган кыргызстандыктар медициналык камсыздандыруу системасына кирүү укугуна ээ болот
23:20
Кыргызстанда англис тили мугалимдери үчүн сынак жарыяланды
23:16
Москвада оор кырдаалга кабылган кыргызстандыктар мейманканада бекер жашай алышат
23:12
БУУ: Миграциядан улам кылымдын аягында тилдердин көбү жоголушу ыктымал
19:42
Быйыл Россия-Кыргыз өнүктүрүү фонду 25 ишкананын ишке киришин каржылоону пландоодо
19:36
2022-жылдын жыйынтыгы: Инфляция 14,7% түздү
19:34
Сасык тумоо соңку аптага салыштырганда көбүрөөк катталды
14:40
Украинанын аймагында согуштук аракеттерге катышкан Кыргызстандын жараны кармалды
13:34
Кыргызстандан чет өлкөлөргө 1 миллиарддан ашуун доллар которулду
12:12
Арзан көмүр элге паспорт менен сатылат
07:57
Кыргызстанда бир суткада КРВИ менен сасык тумоонун 507 учуру катталды
05:02
Ташкентте кыргыз-өзбек кызматташтыгынын келечектүү багыттары талкууланды
04:56
"Камбар-Ата-1": үч өлкө макулдашууга кол койду
04:51
Изилдөө: 2100-жылы мөңгүлөрдүн 68% жоголушу мүмкүн
05:30
Кыргызстандын тоолуу райондорунда кар көчкү түшүү ыктымалы жогору
07:18
Президент Жапаров чек ара маселесин чечүүнү убада кылды
07:13
Күрөш дүйнөсү уюму Жоламан Шаршенбековду мыкты балбан деп тапты
07:12
ТИМ Кытайга баруу эрежелери жөнүндө маалымат таратты
04:53
Кыргызстандагы CASA-1000 долбоору аркылуу 1243 электр тирөөч курулат
04:39
Футбол легендасы Пеле дүйнөдөн кайтты
03:56
Ошто кыргыз-өзбек чек арасы боюнча жумушчу топтун жолугушуусу өттү
03:55
Жаңы жыл майрамында өлкөдө 12 миңден ашуун милиция коопсуздукту камсыздайт
03:51
Кыргызстандык волейболчулар зоналык Азия чемпионатында күмүш медалга татыды
03:51
Кыргызстандык волейболчулар зоналык Азия чемпионатында күмүш медалга татыды
03:14
Өзбекстанда "Док-1 Макс"дарысынан уулуу зат табылды
05:43
Баткенде кыргыз-тажик Чек ара кызматтарынын башчылары жолугушту
10:34
2022-жылдын башынан бери ЕАЭБде өнөр жай өндүрүшүнүн көлөмү $1,3 трлн түздү
10:30
Азия чемпионаты: Кыргызстандык волейболчулар Шри-Ланканы утуп алды
10:29
Элчи Кадыркулов Украинанын ТИМ башчысынын биринчи орун басары менен жолукту
10:27
Кыргызстандык жаш хоккейчилер АКШда өткөн эл аралык мелдеште 1-орунду ээледи
06:26
Кыргызстандык балбандар таяк тартыш боюнча АКШда өткөн мелдеште 5 медаль жеңди
06:25
Жөө күлүк Самат Казакбаев Казакстандагы эл аралык мелдеште күмүш медаль багындырды
03:47
Кыргызстандын футзал боюнча курамасы дүйнөлүк рейтингде 44-орунга жайгашты
02:14
Садыр Жапаров Катардагы дүйнө чемпионатынын финалдык беттешине барды
22:38
Бишкек жана Ош шаарларындагы аэропортторду модернизациялоо башталат
05:15
Кыргызстандык окуучу Бакудагы эл аралык олимпиадада күмүш медаль утту
05:14
Бекдөөлөт Расулбеков оор атлетика боюнча дүйнө чемпонатында кичи коло медалга ээ болду
Бардык кабарлар

Кымбатчылык кендирди кескенде: баалар кайда баратат?

Жаңылыктар / Кыргызстан / Экономика / Коом жана проблемалар
1 040
0

Кыргызстанда  өткөрүлгөн сурамжылоолор кымбатчылык -  элди түйшөлткөн башкы маселе экенин аныктады. Ошентсе да IRI элдин 85% келечекке оптимизм менен карайт деген бүтүмгө келди.

32 жаштагы бул жаш дарыгер  жакында эле мамлекеттик ооруканадагы ишин жыйыштырып, жумуштан кетүүгө арызын жазып берди. Бюджеттик маянага Бишкекте тиричилик кылуу кыйла оорлогондой.

"Чынында Бишкекте жашаш соңку кезде оорлошуп калды. Буга себеп- азык-түлүк кымбаттады, жеке жашоого керектүү каражаттардын да баасы өстү, алган айлык-маянабыз жетпей калып жатат. Мамлекеттик ооруканада иштеп жүргөндө айлыгым 15 миң сом болчу. Бул менин тажрыйбам үчүн деп кошумча төлөнгөнүн кошкондогу сумма. Бул акча баламды бала бакчага бергенге анан үйгө тамак-аш алганга жетчү. Келинчегим да иштегендиктен, кыйынчылык болсо да орто сезилчү. Азыркы кымбатчылыкта бизге дагы бир иш таап иштегенге туура келип калды”, - дейт Бишкектин тургуну Эрмек Исмаилов.

Кыргызстанда орточо эмгек акы азыркы учурда 24 миң 595 сом. Бирок бул каражат менен борбор калаада чакан үй-бүлөнү  да багуу кыйын болуп баратат. Эгер батирге төлөп жашагандар болсо абал андан бетер оор экени айтпаса да түшүнүктүү.

2020-жылы дүйнөнү каптаган коронавирус пандемиясы, быйыл жазда башталган орус-украин согушунун Кыргызстандын да экономикасына зыяны тийүүдө.

Жыл башынан бери өлкөдө расмий маалыматтар боюнча азык-түлүктүн баасы кеминде он пайызга өстү. Негизинен баа кумшекер, жашылча-жемиш, унга көтөрүлүп жатат.

Нурзада Бишкектеги Ак-Эмир базарында жашылча-жемиш сатып иш кылат. Ал эмнеге кымбат деп нааразы болгон кардарлар күн сайын көбөйүп жатканын Би-Би-Сиге айтып берди:

"Баалар кымбат, аларды биз кымбаттатып жаткан жерибиз жок. Кыргызстанга көп азыктар сырттан ташылат. Ошон үчүн да кымбат. Мына бананды эле алалычы, былтыр биз килограммын 120-130дан сатсак, быйыл анын баасы 180-190 болуп жатат. Баары жок кымбаттады, биз үстүнө бир аз эле кошпосок, негизи эле баары кымбат келип жатат”.

Улуттук статистика комитети азыркы жашоо минимум Кыргызстанда айына 7 миң 300 сомдун тегерегин түздү деп жатат. Анын ичинде азык-түлүк корзинасынын бир айлык наркы 5 миң 738 сомго чыгууда. Аталган мекемеге алдын ала кайрылганбызга карабай, баалардын көрсөткүчү боюнча кенен корутунду бере турган адиси иш сапарда экенин айтып, бир топ убара-чиркөөдөн кийин чакан маалыматы бөлүштү.

Азыркы кымбатчылык шартында бул канчалык реалдуу?

Татьяна Кудрявцева, журналист. Ал 2018-жылдан тарта Улуттук статистикалык комитетке альтернатива катары бааларга ар жума сайын өз алдынча байкоо салып келет. Анын бул ыкмасы эң жөнөкөй.

"Жума сайын бир эле супермаркетке барып, тандап алган негизги тамак-ашка болгон бааны байкоого алып турабыз. Биздин анализ 2021-жылга карата азык-түлүккө кеткен акча эки эсеге, акча менен алганда 2 миң 300 сомго кымбаттаганын көрсөтүп жатат. Былтыркыга салыштымарлуу быйыл бадыраң, капуста, алмурут жана сабиз эле арзан. Калган азык-түлүктүн баасы акырындык менен бирок күн сайын өсүп жатат”.

Монополияга каршы иш алып барган мамлекеттик органдар баалардын өсүшүнө контрабанда, импортерлордун ашкере аракеттери да себеп болушу мүмкүн дешет.  

Учурда кыргыз өкмөтү базар баасына көзөмөлдү күчөтө турган мыйзам долбоорун сунуштап жатат. Ага ылайык, керектүү товар жана азык-түлүк бир айда 20% кымбаттап кеткенде гана, бааны көзөмөлдөөсө болот деген норма алынат. Эми өкмөткө тамак-аш жаатындагы монополист ишканалардын баа саясатын көзөмөлдөөгө укук берилиши мүмкүн. Министрлер кабинети жаңы мыйзам долбоору менен азык-түлүк эле эмес, көмүр, чылым жана дары-дармектин да баасын өз колуна алганы жатат.
 
Источник: https://www.bbc.com/kyrgyz/articles/c9xpe35ej1ko
скачать dle 11.0фильмы бесплатно