Бүгүн:

Акыркы кабарлар

23:22
Туруктуулукту бузабыз дегендерге жол бербейбиз! Жапаров элге кайрылды
23:21
ЖКга шайлоонун партиялар боюнча жыйынтыгы чыкты
19:31
Садыр Жапаров: Ата мекендик ишкерлерди офшордук аймактардан каражаттарын кайтарууга чакырам
19:28
БШК Момбеков боюнча соттун чечимине макул эмес. Кийинки кадам кандай болот?
19:27
Жапаров: Кыргызстан шайлоону демократиялык принциптерге ылайык өткөрөт
19:26
Добуш бересизби? Бул номер менен тизмеден өзүңүздү тактап аласыз
23:30
УКМК бийликти басып алууга шектелген талапкерлердин атын атады
23:29
Коопсуздук кеңеши Улуттук коопсуздук концепциясын жактырды
16:00
Абдувапов: Ноябрга карата 94,1 млрд сом салык чогултулду же план 102,5%га аткарылды
15:55
Бишкекте арзан көмүр кайра сатыла баштады. Бирок бир шарты бар
15:53
3 млн. долларлык зыянды Эсеп палатасынын кызматкерлери жашырган деп шектелүүдө
15:52
Жээнбеков, Зулпукаров, Сарпашев жана Нарымбаев жаңы жылды абактан тосот
21:56
Акылбек Жапаров: Парламенттик шайлоолор коомдук жана эпидкоопсуздукту камсыздоо менен өткөрүлүшү тийиш
21:54
Кыргызстанда сүт тартыштыгы жаралдыбы? Министрдин жообу
21:53
БШК Дастан Жумабековго 22,5 миң сом айып салып, эскертүү берди
21:52
Кыргызстанда чакан ГЭС документациясын иштеп чыгууга сынак жарыяланды
21:51
Шайлоо өнөктүгүнө катышкан спорт, маданият кызматкерлери иштен алынды
21:50
"Дастан" заводу продукциясын Россияга сатат. 459 млн. сомдук келишим түзүлдү
21:49
Маморгандар менен ЖМКлар "кыргызчаланат". Өзгөрүү кирчү тил мыйзамына сереп
21:48
Авиация агенттиги: президенттик учак жыл сайын көп чыгым талап кылууда
20:17
Улуттук банк Кыргызстандан чыгарылган акча боюнча комментарий берди
20:16
Жапаров Шевченкого сертификат тапшырып, спортчу ага мээлейин белек кылды
20:56
Улуттук тарых музейи 22-ноябрда санитардык тазалоо иштерине байланыштуу жабык болот
20:55
Centerra Gold Inc. Кумтөр кени аларга таандык эмес экенин тааныган чечим кабыл алды - Акылбек Жапаров
20:52
Жаңы жылда кыргызстандыктар кеминде 3 күн эс алат. Календарь
10:32
КР Эмгек министрлиги Казань федералдык университети менен кызматташат
10:28
Жапаров Татарстандын президенти Минниханов менен жолукту. Талкууланган маселелер
10:28
"Бишкекгаздын" бригадалары газ көбүрөөк жыттанган жердин баарын текшерди
10:26
Кыргызстанда ветеринария тармагында өзгөчө кызмат көрсөтүүлөр иштелип чыкты
23:12
Акылбек Жапаров Михаил Мишустин менен жолугушту
23:09
Акылбек Жапаров өкмөттөр аралык кеңешке катышуу үчүн Ереванга барды
23:08
Митинг жардамчы эмес, бирок маселе каралат. Жапаров Ак үйгө келгендерге жолукту
23:07
260 миң сомдук айып, 2,5 жылдык түрмө. Шайлоо эрежесин бузгандар кантип жазаланат
15:05
Кыргызстанда кумшекер өткөн жылга салыштырмалуу 15 сомго кымбаттады
15:04
Өзбекстан менен Түркмөнстан авариялык жагдайдан улам КРга электр энергия берүүнү убактылуу токтотту
15:00
БУУ: Кыргызстанда жакырлар көбөйүп, эл начар тамактанууда
14:59
Бишкектин мэри Жунушалиев Минскидеги автозаводго барды
14:59
Төрт вакцинанын каалаган түрүн аласыз. Бишкектеги даректер
14:58
Талапкердин шайлоочуга акча таратууга шектелген тууганы кармалды
12:12
Гуманитардык жардам үчүн кайрылууга аргасыз болгон кыргызстандыктар көбөйүүдө – жакырчылык
12:10
Чүйдө алдын алуу иш-чаралардын жыйынтыгында беш курал жана 24 ок-дары табылды
12:09
Бишкекте дайынсыз жоголгон 13 жаштагы Мырзайым Каниметова изделүүдө
12:06
Балыкчы — Каракол жолу кантип курулуп жатат
12:05
"Түндүк электр": карыз төлөнбөсө эртеңден тарта 4600 үй электр энергиясыз калат
11:34
Өлкө ИДПсы 557 млрд. сомду түздү. Экономиканын кайсы тармагы өсүп жатат
Бардык кабарлар

Өрүктөн мол түшүм алуунун сыры

Жаңылыктар
968
0

Баткен облусунда 7 миң гектардан ашуун жерде  өрүк багы бар. Өрүк гүлдөгөндөн тарта чандашуу процесси жүрө баштайт. Бирок  аба-ырайынын кескин өзгөрүп, жамгырдын жаашы гүлдөгү  чандашууну төмөндөтөт.   Жааган жамгыр  чандашуучу  бардык заттарды жууп кеткендиктен,  ар бир эле гүлү мөмөсүн бере албай калат.  

    Агроном Абдумиталип Юсуповдун айтымында, аба ырайынын кесин өзгөрүшү өрүктөн мол түшүм алууга өз кедергисин тийгизет. Быйлыкы жылы Баткен чөлкөмүнүн  ылдыйкы жана ортоңку  зонасындагы өрүк бактарында чандашуу процесси жүрүп бүткөндөн кийин гана   жаан  жүргөндүктөн,  аларга анчейин таасирин тийгизе алган жок.   Бирок, жогорку зонадагы эми гана гүлүн ачып, чаңдашуу жүрүп жаткан өрүктөргө жамгырдын жаашы  зыянын тийгизди дейт.   Өрүк гүлүн төгүп,  мөмөсү  пайда боло баштаганда да абанын температурасынын кескин түрдө өзгөрүүсү да зыянын тийгизет.   Өткөн жылы да күндүн сууктугуна  байланыштуу облус аймагында  өрүктүн   60-70% үшүк алып дыйкандарды түйшөлткөн эле.      Абанын температурасы ысык бойдон турат деп эч ким кепилдик бере албайт.  Ар бир дыйкан өрүктү үшүктөн  сактап калуу үчүн абанын өзгөрүүсүнө  даяр турушу керек.  Илгери ата-бабалар түтөткү ыкмасы менен өрүктү үшүктөн сактап келишкен. Мында багына  күйүүчү кык, отун жана башка заттарды түтөтүп  коюшса, абанын температурасы аз да болсо жылып, өрүктү  60-70%га үшүктөн  сактай алат.   

 Жер да аба да нымдуу болгон учурда өрүккө  суу айдоону азайткан оң.  Көпчүлүк  дыйкандар жердин нымдуулугуна карабай, өрүк түбүнө суу коюшат.  Бул учурда  тамырдан алынып мөмөгө баруучу органикалык  заттар мөмөгө  жетпей, дарактын өзүндө  эле желимге айлана баштайт.   Желимди болтурбоо үчүн  нымдуу мезгилде сууну  аз коюу керек. Мына ошондо гана  тамырдагы органикалык ширелүү  заттар мөмөгө жетип барып,  ширин,  салмактуу өрүк   пайда болот.  Ошондой эле дарактын бетин желим баспайт дешет адистер

Өрүк жөнөкөй жол  менен кургатылатуучу, убакытты талап кылган майда жумуш.   Алгач бышкан өрүктү  чаңдан тазалап, жууп, алтын күкүрт менен 5 сааттай ышталат.   Андан кийин күнгө  жайып табына келгенде данегин ажыратып алынган сон кайрадан күндүн аптабына жайылып кургатылат.   Мындай жол менен кургатылган өрүктүн   базардагы көркү  да кооз болуп, өтүмдүү болот.   Бирок, дүйнөлүк  рынокто  алтын күкүрт  менен ышталган өрүктүн конкуренти куч болгондуктан,  дыйкандар органикалык жол менен кургатууга өтүшүүдө.  Андан сырткары органикалык жол менен өрүктүн  кыямын, шербет да  даярдап сатыкка коюшууда.   2010-жылдан тарта органикалык өрүктү  ондургон  Турсунали Толомушев  2008-жылы "Алыш Дан" айыл чарба кооперативин түзүп Баткен  өрүгүн эл аралык базарга алып чыгуу аракетин баштап, өрүктү сактоочу кампасын куруп баштаган.   Эгер бул жер пайдаланууга берилсе Баткендин бренди аталган өрүк   кыргызстандын атынан түз экспортко чыга баштайт.

Ал эми облус аймагында өрүк  бактары баары менчик болгондуктан, көбүнчө  ички рыноктор аркылуу сатыкка  чыгат.  Ири өлчөмдө  чет өлкөгө  экспорттоо үчүн   баары биригип, корпорация түзүлүшү керек, мына ошондо гана тонналган келишимдерге кол коюлмак, анткени алуучуга өрүктүн  көлөмү  маанилуу дейт, Окмоттун Баткен облусундагы окулу Абиш Халмурзаев.  

Баткенде  өрүктүн  10дон ашык түрү болсо, алардын ичинен  "Кандек”, "Сууханы”, "Ак-өрук” "Исфарак”,  "Курмайы” сыяктуу сорттору көп өстүрүлөт.   "Ак-өрук” сортундагы өрүк  эң биринчи  май айында бышаары менен эле кургатылбай туруп, экспорттолот. Облус аймагында жалпы 40мин тонна өрүк өндүрүлсө  анын 10миң тоннасын ак өрүк  сорту  түзөт. 

 


скачать dle 11.0фильмы бесплатно