Бүгүн:

Акыркы кабарлар

16:01
Милиция: Бишкекте адашып кеткен эне үйүнө аман-эсен жеткирилди
15:54
ИИМ Фарид Ниязовдун тергөөчүлөргө карата арызына жооп берди
15:07
Иш издегендерге кулак кагыш. Компаниялар кызматкер караштырат
16:53
Милиция жардам сурайт! Адам өмүрүнө забын болгон айдоочу изделүүдө
16:44
Кыргыз-өзбек чек арачылары "душмандарга каршы" машыгуу өткөрдү. Сүрөттөр
11:49
Баңгизат жасоо үчүн 1,5 тонна күкүрт кислотасын ташып бараткандар кармалды
11:41
Жумабеков дүйнө чемпиону Муртазалиевди кабыл алып, сыйлады. Сүрөт
11:11
Табышып койгула! Бишкекте 13 жаштагы кыз жоголуп кетти. Сүрөт
10:55
Кичи-Кеминде Карылар күнү белгиленди
10:43
Үй алууга ниеттенип жаткан 34 жаштагы Чолпон турмушка чыгып, максаты өзгөрдү
15:34
Депутат: жүк ташыган вагон жетпей, атышууга чейин барып жатышат
15:00
Атамбаевдин жан сакчысы Сагымбаевдин камактагы мөөнөтү узартылды
13:43
Бишкектин оңдолуп бүткөн 14 көчөсү жарыктандырылууда. Сүрөттөр
11:13
Кой-Таш окуясында башына таш тийген Самат Курманкулов сүйлөп калды
13:16
Финпол финансы министрин суракка чакырып, ведомствону тинтүүгө алганы айтылды
13:14
Кыргызстанда атайын жолдомолорго электрондук кезек түзүү сунушталып жатат
13:00
Кыдыкстан. БУУда Кыргызстан деген сөздү айта албай кыйналышты
11:20
Бишкекте автобустук жаңы каттам ачылат
11:13
Жогорку соттун төрайымы алдыдагы төрт жылда жасалчу иштерди айтты
13:32
Элдин керексиз "диагностика" менен кантип алданып жаткандыгын адис айтып берди
10:55
Кыргызстандагы үч оорукана бейтаптардан акы ала баштайт
12:51
Прокуратура: Алмазбек Атамбаев Батукаевдин иши менен таанышып бүттү
10:30
Ак-Талаанын үч айылында Калифорния калканчасы катталды
10:14
Нарын районунда жол кырсыктарын алдын алуу боюнча иш-чара уюштурулду
10:09
Бутубуз сынганына карабай иштеп жүрдүк: Гүлзада айымды айылдагылар «Жаны жок айым» деп аташат (сүрөт)
15:33
Шыкмаматов тажик тараптын "бул биздин жер" дегени кайдан чыкканын айтты
14:56
Быйыл Кыргызстандагы сулуулук сынагына өзгөчө кыз катышат. Видео
14:32
"Эч качан көргөн эмес!" Роналду атасы жөнүндө айтканда ыйлап жиберди. Видео
14:03
Бишкекте жол курууга тоскоол болгон турак үйдүн дарбазасы түрттүрүлдү. Сүрөт
13:01
Чүй: милиция жоголгон өспүрүмдү издеп жатат. Сүрөт
13:21
Абдымомунов көчөсүнүн бир бөлүгү казуу иштеринен улам 23 күнгө жабылмакчы
13:20
Отко май чачпагыла! УКМК элге эскертүү берди
10:14
Камактагы Алмазбек Атамбаев уулу жана аялы менен жолукту
16:36
"Ала-Тоо" аянтынан чачкын сатуучулар менен оюн жайлары алынууда. Сүрөт
16:11
Ичеги-карын рагы болбош үчүн эмне кылуу керек? Адистердин жообу
11:09
Суусамырдагы жайлоодо калың карда калган чабандар куткарылууда
09:32
Мугалимдер бир күндө 6000 сом алышабы? Лунара Мамытовага жооп
09:41
Алты жылдан бери комада жаткан Михаэль Шумахер эсине келди
09:33
Депутат: Бишкектеги жеке мектептерде кыргыз тили менен тарыхты окутуу керек
17:12
Суусамыр жайлоосунда карда калган малды алып чыгуу үчүн трактор тартылды
16:25
Бишкекте өтчү марафонго атактуулар да катышат
16:18
Жеңиш Разаков Кыргызстандагы кылмыштуулукту азайтуу жолун айтты
15:42
Дарбаза басып калган окуучу. Милиция кырсыктын чоо-жайын айтты
15:20
Мушкер "Тайсонго" Талас Бегалиев таза кандуу аргымак мингизди. Белектин чоо-жайы
13:08
Жээнбеков маркум спецназ Ниязбековдун үй-бүлөсүнө "Эрдик" медалын тапшырды
Бардык кабарлар

Карыштабайт, кытыгылабайт! Тили чыга элек балага карата 8 "болбойт"

Жаңылыктар
350
0

Жаңы төрөлгөн наристе буту басып, тили чыгып калганга чейин аны бөтөн көздөн, жаман сөздөн сактоо үчүн кыргыз эли түрдүү ырым-жырымдарды колдонуп келген. Ал тургай ата-эне ымыркайын эзилип жакшы көргөн эмес. Болбосо алардын мээрими түшкөн бала да ооруп калышы ыктымал деген ишеним жашаган.

Sputnik Кыргызстан агенттиги этнограф Динара Молдокулованын көмөгү менен бул ирет тили чыга элек балага карата болбой турган элдик тыюуларды тизмектейт.

Тили чыга элек баланы күзгүгө көрсөтпөйт. Ымыркайдын тили чыкпай же кеч чыгып калат деп айтылып жүрөт.

Таманынан өппөйт. Бала кежир же жалкоо болуп калышы мүмкүн делет. Ошондой эле айылчы болуп өсүп, жумшаган жакка эмес, тескери басып калат деген элдик тыюу бар.

 

Көтөнүнөн өппөйт. Атасы кыз баланы ымыркай кезинде көтөнүнөн өппөйт. Кийин кызы бактысыз, ырысы кем болуп калат деген түшүнүк жашаган.

 

Жашын так айтпайт. Жаңы төрөлгөн баланын айын же жашын башкаларга кемитип же көбөйтүп айтышкан. Мурун кыргыздар, казактар балдарынын, малынын санын да так айткан эмес. Мындай ырым көз тийүүдөн сактоо максатында жасалган.

Караңгыда атынан айтпайт. "Түнкүсүн албарсты угуп калат" деп баланы атынан айтпай, "алдей", "бала" же башка сөздөр менен аташкан.

Кытыгылабайт. Тили чыга элек баланы кытыгыласа түнү менен ыйлап чыгат деп коюшкан.

Кийимин караңгыга калтырбайт. Эл арасында караңгыда калган баланын кийимдерин шайтан аралап, ал наристени тынч уктатпай кыйнайт деген ишеним жашаган.

Боюн колу менен карыштабайт. Ошондой эле салмагын ченебейт, "татынакай" деп баа берген да болбойт.



Дагы: https://sputnik.kg/society/20180502/1038951606/tili-chyga-ehlek-balaga-karata-8-bolbojt.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно