Бүгүн:

Акыркы кабарлар

15:47
Кызыктар эми болчудай... Футбол чемпионатын ким жеңет?
15:44
Жат болоруң бат беле... Ант-шерттен тайган кыргыз саясатчылары
15:43
Меланья Трамптын күрмөсүндөгү чагымчыл жазуу соцтармакта катуу сынга калды
15:42
Футбол дарбазасы басып каза болгон бала. Милиция иш козгоду
15:42
Казак-кыргыз чек арасындагы кырсык. Посттогу аскерди унаа коюп кете жаздады
15:39
Бишкекте жүргүнчүгө кол көтөргөн таксист жоопко тартылган жок
15:39
Башкы прокуратура бир ай бою WhatsApp аркылуу элдин суроосуна жооп берет
15:38
Трамп Путин менен июль айында жолугууну пландап жатканын айтты
11:13
Өкмөт башчы коррупция менен күрөшүүдөн түшкөн акча үчүн эсеп ачууга кол койду
11:13
Хорватия Аргентинанын таш-талканын чыгарып, 1/8 финалга чыкты
11:12
Атасы башы менен отко кирип, күйүп жаткан унаадан баласын чыгарып кетти. Видео
11:09
Баласын тумчуктуруп, андан соң өзүн өлтүрмөй болгон. Сот келинди камакта калтырды
11:08
Жалал-Абаддын Кара-Көл шаарында үч машина кагышты. Жабыркагандар бар
11:07
Таласта ажыга барчулар эмдөөдөн өттү
11:07
"Спортко кошул": Бишкекте ири спорттук фестиваль өтөт
11:06
Google адам өлүмүн алдын ала айтууну үйрөндү
11:05
Тайкүлүктөр тапталууда! 5 жаштан 15 жашка чейинки мыкты манасчылар тандалды
11:05
Швеция пил менен деңиз арстандарын цирк оюндарына тартууга тыюу салды
08:53
Грузия Марс планетасында жүзүм өстүрүүнү пландап жатат
08:53
Бишкекте түрк тасмалар жумалыгы өтүп, беш кино акысыз көрсөтүлөт
12:05
Кашкар Жунушалиев Москвада кыргыз таксист сүзгөн бейтаптарды көрдү
12:03
ИИМ: Мамкатоо Интерполдун издөөсүндө жүргөн чет элдикке паспорт жасап берген
12:02
Бишкектин айрым бөлүгүндө 9 күн бою газ болбойт
12:01
Бурулайды милиция бөлүмүндө бычактады делген киши абакка киргизилди
12:00
Кыргызстанга Россиядан көп акча которула баштады
11:58
Абдылдажан Акматалиевге абройлуу сыйлык менен 2 млн. сом премия берилди
11:58
Ош шаарында бир жаштагы бөбөк каналга агып кетти
11:57
Суракты видеобайланыш менен жүргүзүүнү карап жатышат. Долбоор
11:56
Секс-роботторду төшөк мамилесинен баш тартууга да үйрөтүштү
11:55
Таиландда 9 жылдан бери биринчи ирет кылмышкер өлүм жазасына тартылды
11:54
Чыныгы балбандардын кармашы! Борбордо кыргыз күрөшү боюнча мелдеш өтөт
11:53
Россия Египетти утуп алды
13:26
Элчилик Чыңгыз Анарбек улууна чыккан өкүм боюнча шаардык сотко даттанат
13:25
Президенттин аппараты райондор аралык сотторду жойгону жатат
13:24
"Өлбөс полкко" чабуул жасалмак! УКМК атайын операциялар тууралуу
13:23
Террорчулар Кыргызстандын эмнесине кызыгып жатканы айтылды
13:22
Бишкектеги батирден тапанча, акча, зер буюмдарын уурдагандар кармалды. Сүрөт
13:22
Милиционер акы төлөөдөн качып тамакка ыпыр-сыпыр кошуп койдубу? Видео
13:20
"Туура эмес" өмүр сүргөн америкалык байбиче 105 жашка чыгуусунун сырын ачты
13:19
Кыргызстанда июндун аягына чейин катуу шамал болот. Климатологдун божомолу
13:18
Ким Чен Ын Кытайга барды
13:18
Сак болгула! Сел жүрүшү мүмкүн
13:17
Залкарлар Рыскулов менен Күмүшалиевага арналган республикалык фестиваль өтөт
13:16
Нарындын төрт районунун 42 миң га айдоо жери чегирткеден тазаланууда
13:16
Кытайдагы велосипеддердин "мүрзөсү". Оозду ачырган беш сүрөт
Бардык кабарлар

Компартияга айбат көрсөткөн кыргыз интеллигенциясы. "Отузчулардын" каты

Жаңылыктар / Тарых
66
0

Мындан туура 93 жыл мурун 12-июнь күнү Кара-Кыргыз автономиялык облусунан Москвага "отузчулардын" каты жөнөтүлгөн. Бир нече барактан турган кат өлкөдөгү коомдук-саясий абалга кандайдыр бир деңгээлде өз таасирин тийгизип, айрым аткаминерлер кызматынан кол жууган.

Кыргызстан 1925-жылы СССРдин курамында автономиялуу облус статусун алып турган. Лениндин өлүмүнөн кийин бийлик Иосиф Сталиндин колуна өткөн. Ал эми Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы ал кезде Михаил Каменский болчу.

Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивдеги ал тарыхый документтерди таап чыгып, анда эмне маселелер жазылгандыгын билип көрдү. 

Содержание документа знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
"Отузчулардын" каты 1925-жылы жазылып Москвага жиберилген

 

Талам талашуу

Өткөн кылымдын 20-жылдарында автономиялык облуста калктын социалдык-экономикалык абалы анча жакшы эмес эле. 1916-жылдагы элдик көтөрүлүштөн кийин көйгөйлөр арбын болуп, элдик чарба аксап турган. Анысы аз келгенсип, эл башкаргандар ич ара бөлүнүп, интеллигенция арасында пикир келишпестиктер кызып, саясий абал курчуп турган. Так ошондо мамлекеттик кызматта иштеген саналуу адам аймактагы маселелерди айтып чыгып, кат менен борбордук бийликке кайрылган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Катка кол койгондордун арасында Абдыкерим Сыдыков, Ишеналы Арабаев, Иманалы Айдарбеков, Абдыкадыр Орозбековдор бар

 

Эмне үчүн "отузчулар"

Кат автономиялык облус аймагында бийликтин аткаруу бутагында иштеген 30 кызматкер тарабынан жазылган. Алардын арасында Абдыкерим Сыдыков, Ишеналы Арабаев, Иманалы Айдарбеков, Абдыкадыр Орозбеков өңдүү кыргыздын каймактары болгон. Андан сырткары, укук коргоо, саламаттык сактоо, айыл чарба тармактарынын жетекчилери да бар. Башында ал кагазга кол койгондордун саны 31ге жеткен. Бирок кийин Пишпек округунун аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары Бакас Муратов кагазда жазылгандарды четке кагып, жаңылышып кол коюп алгандыгын билдирип арызданган. Ошентип кат жазгандардын саны 30 болуп калган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Компартияга сүр көргөзгөндөр тарыхый жоопкерчиликти өз мойнуна ала албай тургандыгын айтып чыгышкан

 

Эмне маселелер жазылган?

Үч барактан турган катта партиянын кызматтык дайындоолору туура эмес жүргүзүлүп, анын негизинде эл чарбасы аксап, калк арасындагы жер бөлүштүрүүдө тең укуктуулук сакталбай жаткандыгы жана билим берүү боюнча кескин сындар айтылган. Арыздангандар аймактын өнүгүүсү үчүн агартуучулук чоң түрткү болуп бере тургандыгын белгилеп, жалпы бийлик өкүлдөрүн аталган маселеге көңүл бурууга үндөгөн.

Адистердин баамында, мындай жолго барууга кескин себептер бар эле. Алардын бири — аткаминерлердин укуругунун кыскаргандыгы. Анткени ошол кезде Кыргызстанда партиялык башкаруу бекемделип, көп маселелерди коммунисттик партия чечип калган. Отузчулар жалпы сегиз талап коюп, эгер ал шарттар аткарылбаса өздөрүн кызматтан алууну суранган. Ошондой эле эгер жагдай өзгөрүлбөй турган болсо, тарыхый жоопкерчиликтерди өз мойнуна ала албай тургандыгын баса белгилешкен. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Ал кагазга кол койгондор кийин жумушунаy айрылып, ата-тегине чейин текшерүүлөр жүргүзүлгөн

 

Коммунисттер кандай кабыл алган?

Москвага жөнөтүлгөн кагазга биринчилерден болуп Ысык-Көл, Нарындын компартиясынын аймактагы өкүлдөрү жооп узатып, жер-жерлерде чогулуштарды уюштурган. Анда коммунисттер аталган кагазга кол койгон мамлекеттик кызматкерлерди чагымчыл деп айыптап, аларды сот жоопкерчилигине тартууга чакырган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Андан соң Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы Михаил Каменский өз кfалоосу кызматын тапшырган

 

Жыйынтык

Кат көздөгөн органдарга жеткенден кийин Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы Михаил Каменский өз калоосу менен кызматын тапшырат. Кагазга кол койгондор да жумушунан айдалып, ата-тегине чейин текшерүүлөр жүргүзүлгөн. Андан соң бир жылга жетпеген убакыт ичинде Кыргызстан автономиялык республика макамын ала алган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Кат автономиялык облус аймагында бийликтин аткаруу бутагында иштеген 30 кызматкер тарабынан жазылган


Дагы: https://sputnik.kg/society/20180612/1039636881/kyrgyzstan-soyuz-taryh-otuzchulardyn-katy.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно