Бүгүн:

Акыркы кабарлар

10:23
Facebook тармагына “Икрамжан Илмиянов камакка алынсын” делген документ тарады
10:11
Радикализмдин алдын алып... Студенттер 16 күндүк окуудан өттү
10:05
Эрежени бузбаңыз! Балыкчы шаарынын жолдоруна видео камералар орнотулду
09:37
Мектепке барып окуй албаган балдар эми үйдөн билим алат
09:26
Депутат: эл картошкасын сата албай кыйналып жатат
09:25
Анара Мамбеталиева кайра Мамэкотехинспекцияда иштемей болду
09:49
Түрк дүйнөсү тууралуу китеп чыкты
09:48
Бүгүн "Ак-Бата" жаңы конушундагы аялдарды дарыгерлер акысыз көрөт
09:45
Казакстандын Өзбекстандагы элчиси 400 миң доллар уурдаган деп айыпталууда
14:24
Жоголуп кеткен эки кыз менен бир бала Токмоктон табылды
14:19
Күн катуу сууктаса Бишкек ТЭЦи 3 күн ичинде жылуулук бере алат
14:05
Суракматов сөзүнө турду! Сабалган окуучу боюнча чоңдор жазаланды
14:04
Бишкекте фитосанитардык логистикалык борбор ачылды.
14:01
Бишкекте фонтандардын маалы бүттү
13:59
Мэрия жылуулукту качан берерин эки күндөн кийин так айтат
11:16
Кыргызстандын дагы бир учагы Москвада уча албай турат. Окуянын жоо-жайы
11:13
Бишкек — Ош жолундагы кыш. Кар менен тумандын видеосу
11:06
Көлдө чабак деп кайсы балык сатылып жатканын билбейсиңер да... Экологдун маеги
10:53
Мэр Азиз Суракматов оозу жырылгыча сабалган окуучудан кабар алды
10:21
Тигүүчү, тамада, ырчы. Өз кесибинен тыш кошумча жумушта иштеген мугалимдер
10:19
Чаткалда эски мектеп өрттөнүп, окуучулар китепсиз калды.
09:26
Бишкек тумчугуп баратат. Борбор калааны көчүрүү тууралуу 6 пикир
12:23
Милиция айдоочуларга дөңгөлөктү маалында алмаштырууну эскертти
12:21
Россия Борбор Азияга ракты дарылоо боюнча жардам берүүнү көздөйт
10:14
Бишкектеги кафенин кызматкерлерин катуу сабаган үч кишинин бирөө кармалды
10:03
Карамушкина Санкт-Петербургдагы кыргыздардын абалына кейиди
10:01
Депутат: куш тумоосу деп жатып ишкерлерге тоскоолдук жараткан жокпузбу?
10:37
Чүй облусунда үч туугандын машинасы табылып, өздөрү изделүүдө. Сүрөт
10:32
Бүгүн эл аралык кыздар күнү. Бишкекте кандай иш-чаралар өтөт
10:27
Кесиптешинин кылыгын жашырган 10 милиционерге чара көрүлдү
10:22
Новопокровкада алабайдын талоонуна калган кыз башынан жаракат алды. Милиция эмне деди
09:40
Депутат: Кыргызстанда эки гана лаборатория стандартка жооп берет
09:37
Султан Жумагуловдун сөөгү жерге берилди
09:35
Чүйдүн Казакстан менен чектешкен жери боюнча үч мекеме үч башка жооп берди
09:31
Бүгүн эртең менен Алайда жер силкинди
09:27
Махабат Мавлянова: коом моралдык жактан деградация болуп жатат
09:26
КР жарандары канча өлкөгө визасыз кире алат? Паспорттор рейтинги
10:40
Астанада төрт өлкөнүн төкмөлөрү катышкан эл аралык айтыш өтөт
10:39
Эмнеге Кыргызстандан акча сыртка "агып" кетет. Адистердин жообу
10:30
Бишкектин эң начар жана эң мыкты кафе-ресторандары. Тизме
10:26
Министр боло калам деп чырга кабылып... ЖКнын "атагы чыккан" экс-депутаттары
10:18
Лунара Мамытова кызматын тапшырат
10:09
Лейлектин айылдарына кар жаады. Жеринен алынган сүрөттөр
10:03
Бишкекте кышкысын селсаяктар үчүн баш калкалоочу жайлар ачылат. Даректер
09:52
Кыргызстандын ири ишканаларын ким тескейт? Таскагы катуу 8 жетекчи
Бардык кабарлар

Компартияга айбат көрсөткөн кыргыз интеллигенциясы. "Отузчулардын" каты

Жаңылыктар / Тарых
173
0

Мындан туура 93 жыл мурун 12-июнь күнү Кара-Кыргыз автономиялык облусунан Москвага "отузчулардын" каты жөнөтүлгөн. Бир нече барактан турган кат өлкөдөгү коомдук-саясий абалга кандайдыр бир деңгээлде өз таасирин тийгизип, айрым аткаминерлер кызматынан кол жууган.

Кыргызстан 1925-жылы СССРдин курамында автономиялуу облус статусун алып турган. Лениндин өлүмүнөн кийин бийлик Иосиф Сталиндин колуна өткөн. Ал эми Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы ал кезде Михаил Каменский болчу.

Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивдеги ал тарыхый документтерди таап чыгып, анда эмне маселелер жазылгандыгын билип көрдү. 

Содержание документа знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
"Отузчулардын" каты 1925-жылы жазылып Москвага жиберилген

 

Талам талашуу

Өткөн кылымдын 20-жылдарында автономиялык облуста калктын социалдык-экономикалык абалы анча жакшы эмес эле. 1916-жылдагы элдик көтөрүлүштөн кийин көйгөйлөр арбын болуп, элдик чарба аксап турган. Анысы аз келгенсип, эл башкаргандар ич ара бөлүнүп, интеллигенция арасында пикир келишпестиктер кызып, саясий абал курчуп турган. Так ошондо мамлекеттик кызматта иштеген саналуу адам аймактагы маселелерди айтып чыгып, кат менен борбордук бийликке кайрылган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Катка кол койгондордун арасында Абдыкерим Сыдыков, Ишеналы Арабаев, Иманалы Айдарбеков, Абдыкадыр Орозбековдор бар

 

Эмне үчүн "отузчулар"

Кат автономиялык облус аймагында бийликтин аткаруу бутагында иштеген 30 кызматкер тарабынан жазылган. Алардын арасында Абдыкерим Сыдыков, Ишеналы Арабаев, Иманалы Айдарбеков, Абдыкадыр Орозбеков өңдүү кыргыздын каймактары болгон. Андан сырткары, укук коргоо, саламаттык сактоо, айыл чарба тармактарынын жетекчилери да бар. Башында ал кагазга кол койгондордун саны 31ге жеткен. Бирок кийин Пишпек округунун аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары Бакас Муратов кагазда жазылгандарды четке кагып, жаңылышып кол коюп алгандыгын билдирип арызданган. Ошентип кат жазгандардын саны 30 болуп калган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Компартияга сүр көргөзгөндөр тарыхый жоопкерчиликти өз мойнуна ала албай тургандыгын айтып чыгышкан

 

Эмне маселелер жазылган?

Үч барактан турган катта партиянын кызматтык дайындоолору туура эмес жүргүзүлүп, анын негизинде эл чарбасы аксап, калк арасындагы жер бөлүштүрүүдө тең укуктуулук сакталбай жаткандыгы жана билим берүү боюнча кескин сындар айтылган. Арыздангандар аймактын өнүгүүсү үчүн агартуучулук чоң түрткү болуп бере тургандыгын белгилеп, жалпы бийлик өкүлдөрүн аталган маселеге көңүл бурууга үндөгөн.

Адистердин баамында, мындай жолго барууга кескин себептер бар эле. Алардын бири — аткаминерлердин укуругунун кыскаргандыгы. Анткени ошол кезде Кыргызстанда партиялык башкаруу бекемделип, көп маселелерди коммунисттик партия чечип калган. Отузчулар жалпы сегиз талап коюп, эгер ал шарттар аткарылбаса өздөрүн кызматтан алууну суранган. Ошондой эле эгер жагдай өзгөрүлбөй турган болсо, тарыхый жоопкерчиликтерди өз мойнуна ала албай тургандыгын баса белгилешкен. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Ал кагазга кол койгондор кийин жумушунаy айрылып, ата-тегине чейин текшерүүлөр жүргүзүлгөн

 

Коммунисттер кандай кабыл алган?

Москвага жөнөтүлгөн кагазга биринчилерден болуп Ысык-Көл, Нарындын компартиясынын аймактагы өкүлдөрү жооп узатып, жер-жерлерде чогулуштарды уюштурган. Анда коммунисттер аталган кагазга кол койгон мамлекеттик кызматкерлерди чагымчыл деп айыптап, аларды сот жоопкерчилигине тартууга чакырган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Андан соң Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы Михаил Каменский өз кfалоосу кызматын тапшырган

 

Жыйынтык

Кат көздөгөн органдарга жеткенден кийин Кара-Кыргыз автономиялык облусунун аткаруу комитетинин биринчи катчысы Михаил Каменский өз калоосу менен кызматын тапшырат. Кагазга кол койгондор да жумушунан айдалып, ата-тегине чейин текшерүүлөр жүргүзүлгөн. Андан соң бир жылга жетпеген убакыт ичинде Кыргызстан автономиялык республика макамын ала алган. 

Содержание письма знаменитой тридцатки Кара-Киргизской АО, отправленный в Москву
© ФОТО / ЦЕНТРАЛЬНЫЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ АРХИВ ОБЩЕСТВЕННО-ПОЛИТИЧЕСКОЙ ДОКУМЕНТАЦИИ КР
Кат автономиялык облус аймагында бийликтин аткаруу бутагында иштеген 30 кызматкер тарабынан жазылган


Дагы: https://sputnik.kg/society/20180612/1039636881/kyrgyzstan-soyuz-taryh-otuzchulardyn-katy.htmlскачать dle 11.0фильмы бесплатно