Бүгүн:

Акыркы кабарлар

20:50
Министрлер кабинетинин башчысы «Чынгыз-Ордо» комплексинин курулушу менен таанышты
20:48
Кыргызстанда Казань федералдык университетинин филиалы ачылат
19:08
Улукбек Марипов Жерүй кениндеги Талас алтын комбинатынын иши менен таанышты
19:02
Бишкек шаардык кеңешинде эки фракция оппозицияда калды
19:00
Чүйдө беш үйдү тоноого шектелип төрт адам кармалды, бирөө өспүрүм
18:58
Үймө-үй кыдырып эмдөөдө вакцина бузулбайбы? Адистин жообу
22:14
MegaCom жана 3 банктагы үлүштү сатуу боюнча мыйзам долбоор парламентке түштү
22:14
Акимдер чуусу. Депутаттар Жапаров сунуштаган 4 мыйзамды колдоого макул болду
22:13
Бостериге бир күнгө барып набыт болгон бала. Аким аквапарк боюнча жооп берди
22:12
Экономикалык өзгөчө кырдаал боюнча мыйзам жактырылды. Ал эмне үчүн керек
18:50
«Манас» аэропортунун биринчи жарым жылдыктагы кирешеси 1,6 млрд сомдон ашты
18:48
Шайлоо -21: Чайдан кийин жибиген мамиле, көтөрүлгөн босого чек
18:43
Акылбек Жапаров экономикага өзгөчө кырдаал режимин киргизүүнү сунуштады
18:42
Кадыр Маликов муфтийдин орун басарлык кызматынан кетүүнү чечти. Себеби
18:41
Мен сизге окшобойм! Шайлдабекова депутаттарга тиш кайрап спикерден эскертүү алды
18:40
QazVac вакцинасын жеткирип келген казак окумуштуусу препарат тууралуу айтып берди
16:06
Токтогул ГЭСине коюлуучу гидроагрегаттын дөңгөлөгү алып келинди
16:03
Сот Асылбек Жээнбековдун камактагы мөөнөтүн узартты
16:03
Депутат Төрөбай Зулпукаровдун абактагы мөөнөтү эки айга узартылды
16:02
Тажикстандын ТИМи афганистандыктарды кабыл алуу боюнча үн катты
16:01
"Кыргыз темир жолу" жаңы вагондор менен тепловоздорду сатып алат
16:00
Жапаров Масадыковду кабыл алып, аны кызматка дайындаган максатын түшүндүрдү
23:14
Путин Өзбекстан, Казакстан президенттери менен афган кооптуулугун талкуулады
23:14
Баткендеги атышуу: Кыргызстан менен Тажикстандын Чек ара жетекчилери сүйлөштү
23:13
Дастан Жумабеков Көк бөрү федерациясынын Таластагы жетекчиси болуп шайланды
23:10
Аптаптуу ысыктан кантип сактаныш керек? Министрлик сунуштаган 10 кеңеш
23:08
Эмдөөдөн өттү деген сертификатты кайсы жерден жана кантип алууга болот
23:06
ИИМ башчысынын орун басары Чүй жана Ысык-Көл облустарындагы жол тескөөчүлөрдү текшерүүгө алды
16:01
Бишкек: каржылык пирамида түзгөн шектүүлөр кармалды. Акчанын суммасы асман чапчыйт
16:00
Жактоочу: Атамбаев 9-октябрдагы башаламандыкты уюштурган деп шектелүүдө
16:00
Жапаров Мирзиёевди туулган күнү менен куттуктап, Кыргызстанга чакырды
15:59
УКМК: бүгүн кыргыз-тажик чек арасында ок атышуу болду
12:06
Министрликтер Германиянын компаниялары менен онлайн режиминде жолугушууларды өткөрөт
12:04
“Фактчек”: көлдө Жапаров менен сүрөткө анын ири демөөрчүсү түшкөн
12:01
Жапаров мамлекеттик резиденцияга барган депутаттар менен эмнени талкуулады
12:00
Ысык-Көлдөгү үрөй учурган жол кырсыгынан 5 киши каза болду
11:58
Кыргызстанда бул күндөрү 20 миңден ашуун киши COVID менен күрөшүп жатат
23:35
Марипов: Максат айылындагы орто мектеп 1-сентябрда окуучуларды тосуп алат
23:33
Балыкчыда саатына 3 миң тоок сойгон ишкана ачылды
23:31
Олимпиада ачылышында КРдин туусун эки спортчу көтөрүп чыкмай болду. Себеби
23:30
Тажикстан Кыргызстан менен чектешкен аймагында ири аскердик машыгуу өткөрөт
23:29
Сыйлыгы болсо камалбайт. Министрлер кабинетинин мүчөлөрүнө каралган кепилдиктер
20:54
Статком: Кыргызстанда кээ бир азык-түлүктөр арзандады
20:53
Министрлик: тажик студенттерине кысым болгон эмес, жардам берилген
20:52
Бишкек шаардык кеңешинин депутаттарынын тизмеси чыкты. Аты-жөнү
Бардык кабарлар

Токтогул ГЭСиндеги суунун запасы «кооптуу көлөмгө» жакындоодо. Кайрадан энергетикалык кризис күтүлүшү мүмкүнбү?

Жалал-Абад жаңылыктары / Аналитика
29
0

Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү бир жылдын ичинде 8-апрелдеги абалга карата 26% га, дээрлик 8.6 млрд кубометрге чейин азайды. Бул көрсөткүч ГЭСтин токтоп калуусуна алып келе турган 5.5 млрд болгон «кооптуу көлөмгө» жакын экендигин билдирет. Мындай маалыматтар «Электр станциялары» ААКнун сайтында көрсөтүлгөн.

Эксперттердин пикиринде, суунун запасынын азаюусунун түрдүү себептеринин бири болуп – суу жетишсиз болгон мезгилдер эсептелет. Кыргызстан деле бүт дүйнөдө болуп жаткан глобалдык жылуулук жана мөңгүлөрдүн ээрүүсү сыяктуу кесепеттерди башынан өткөрүүдө. Бул ГЭСтин жумушуна да таасирин тийгизбей койбойт. Кыргызстандагы энергетика маселеси улуттук коопсуздук менен тыгыз байланышта болгондуктан, бул өз кезегинде кандайдыр бир кооптуу жагдайларды жаратышы мүмкүн.

Суу сактагычтагы суунун максималдуу деңгээли –  19,5 млрд кубометр, нормалдуу көлөмү – 17,3 млрд болсо, пайдалуу өлчөмү – 14 миллиардды түзүшү керек.

Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү

(млрд кубометр)

1.«Кооптуу көлөм» (ГЭСтин токтоп калуусу)

Маалыматтар 2020-жылдын 8-апрелинен 2021-жылдын 8-апрель аралыгындагы көрсөткүчтөрдөн алынды.

Диаграмма: Еconomist.kg

Маалымат булагы: «Электр станциялары» ААК

Графикте көрсөтүлгөндөй, суунун көлөмү октябрь айынан тартып азайып, андан бери тенденция түшүп баратканын байкоого болот. Өткөн жылдын апрель айынын башында Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмү 11,5 млрд кубометрди түзгөн.

Суунун жетишсиздигин кантип толуктаса болот?

Март айынын аягында энергетика министри Кубанычбек Турдубаев отун-энергетикалык жана жер казынасын пайдалануу боюнча парламенттик комитетинин отурумунда Кыргызстан коңшу өлкөлөр  – Өзбекстан жана Казакстандан электр энергиясын карызга алууга муктаж болгонун айтты. Анын негизинде март айынан тартып электр энергиясын импорттоо башталган.

Жыйынтыгында, Кыргызстан Токтогул суу сактагычындагы суунун жетишсиздигин ушундай жол менен чечүүгө аракет жасоодо. Министр белгилеп кеткендей, болбосо, электр энергияны генерациялоону саатына 2,5 млрд киловаттка чейин көтөрүүгө же ички керектөөнү чектөөгө туура келет.

Келекчектеги абал кандай болот?

Жашыл экономика тармагындагы эксперт Азамат Темиркуловдун пикиринде Кыргызстандын улуттук коопсуздук маселеси экология жана жашыл экономикадагы абал менен тыгыз байланышта.

«Борбор Азия чөлкөмүндөгү суу ресурстарынын жарымы Кыргызстандагы мөңгүлөргө тиешелүү. Бирок алар да акыркы 50 жылда 20% га ээрип кетти. Биздин окумуштуулардын маалыматтарына таянсак, азыркы жүз жылдын аягына чейин мөңгүлөрдүн 80%ын жоготушубуз мүмкүн», – дейт эксперт.

Азыркы Токтогул ГЭСнин резервуарындагы абал – мөңгүлөрдүн ээрүүсүнүн жана суу жетишсиз болгон мезгилдердин кесепети.

«Эгерде энергетикада маселе жаралса, ал экономикага, социалдык тармакка, ал эле эмес, улуттук коопсуздукка да таасирин тийгизет. Анткени суу – жашоону камсыз кылган негизги ресурс. Чек арадагы жашоочулардын арасында суу талаш маселеси жаралса – бул өз учурунда чоң конфликтке алып келет. Биздин өкмөт бул жагдай адамдардын жашоосунун көп тармагына залакасын тийгизерин ойлонушу керек» – дейт ал.

Эксперт учурда келээрки жылдагы электр энергиядагы проблеманы чечүүгө аракет кылып жаткан өкмөткө узак мөөнөттөгү чечимдерди ойлонууну сунуштайт.

«Тоолордогу токой плантациялардын аянтын көбөйтүш керек. Бул мөңгүлөрдү сактап калуунун бирден бир фактору болуп эсептелет. Анткени токой атмосферадагы нымдуулукту жогорулатып, абанын температурасын түшүрөт. Дарактар тамыры менен жердин астындагы   нымдуулукту соруп алып, аны кайра таажысы аркылуу атмосферага кое берет. Бул нымдуулук жаанга айланып мөңгүлөргө түшөт да, жыйынтыгында, алардын ээрип кетүүсү жайлайт»,– дейт Азамат Темиркулов.

Андан сырткары, эксперттин айтымында мөңгүлөрдүн ээришине өбөлгө түзгөн дагы бир маселе болуп мал-чарбачылык эсептелет.

«Бизде бодо мал баш аламан жайылат. Жайыттардын 70%ы деградация болгондуктан, малдар оттоп бийик тоолорго чейин кетип калып жатат. Алар экосистемага кирип, чөптөр менен кошо жаш өсүп келе жаткан дарактарды да жеп коюп жатышат. Натыйжада, мал-чарбачылык да токойлордун бузулушуна алып келүүдө. Бул жогоруда белгилегендей мөңгүлөрдүн ээришине да себеп болууда. Өкмөт бул маселелерге чукул чара көрүш керек», – дейт ал.

Эске салсак, 2008-2009-ж.ж. Кыргызстан энергетикалык кризисти баштан өткөргөн. ЖМКдагы архивдик булактарга таянсак, андагы мамлекет кызматкерлер берген маалыматтарга ылайык, суунун көлөмү 2008-жылы – 8,8 млрд болсо, бул көрсөткүч 2009-жылы –  9,4 млрд кубометрди түзгөн.

 

https://economist.kg/2021/05/19/toktogul-gesindegi-suunun-zapasy-kooptuu-k-l-mg-zhakyndoodo-kajradan-energetikalyk-krizis-k-t-l-sh-m-mk-nb/

скачать dle 11.0фильмы бесплатно